Donates, εύκολο χρήμα και η χαμένη αξία της οικονομικής παιδείας

Άρθρο του Αριστείδη Βασιλειάδη, founder Innovation Media LP

Το τελευταίο διάστημα παρακολουθώ αρκετούς YouTubers και TikTokers. Το περιεχόμενο τους μπορεί να είναι από αδιάφορο μέχρι ενδιαφέρον· όμως κάτι άλλο είναι που με έχει πραγματικά σοκάρει: τα donates. Για όσους δεν είναι εξοικειωμένοι, μιλάμε για απευθείας αποστολές χρημάτων από θεατές προς τους δημιουργούς, συχνά σε ζωντανή μετάδοση. Και δεν μιλάμε για 1 και 2 ευρώ. Μιλάμε για 30, 40, 100 ευρώ. Έτσι. Με ένα κλικ.

Σε δύο συγκεκριμένους δημιουργούς που παρακολουθώ, τα ημερήσια donates μπορούν να φτάσουν τα 1.000 ή και 2.000 ευρώ. Φανταστείτε αυτά τα ποσά σε μηνιαία βάση – και μιλάμε μόνο για δύο περιπτώσεις, ενδεικτικά. Και όσο παρατηρώ αυτό το φαινόμενο, τόσο περισσότερο αναρωτιέμαι:

Ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι που δίνουν έτσι εύκολα τόσο μεγάλα ποσά;
Και, κυρίως:
Από πού προέρχεται αυτή η ευκολία;

Η απάντηση, όσο κι αν δεν θέλουμε να το παραδεχτούμε, ξεκινάει από το σπίτι.

Η αξία του χρήματος είναι κάτι που μαθαίνεται

Είναι άλλο να έχεις χτίσει μια οικονομική παιδεία από μικρός και άλλο να μεγαλώνεις σε ένα περιβάλλον όπου το χρήμα αντιμετωπίζεται σαν κάτι που «έρχεται εύκολα» και φεύγει ακόμη πιο εύκολα. Παλαιότερες γενιές, που μεγάλωσαν με στερήσεις, είχαν μια βαθιά κατανόηση της αξίας του κάθε ευρώ. Σήμερα, η ευκολία των ηλεκτρονικών συναλλαγών έχει απομακρύνει τους νέους από αυτήν την πραγματικότητα.

Όταν ένα παιδί μεγαλώνει βλέποντας ότι 30€ «δεν είναι τίποτα», ότι το χαρτζιλίκι μπορεί να καταναλωθεί χωρίς σκέψη, ότι το εύκολο χρήμα μπορεί να δοθεί με ένα tap στο κινητό, τότε είναι απολύτως λογικό να φτάνουμε στο σημείο όπου:

Ένας 20χρονος να θεωρεί φυσιολογικό να δώσει 40€ σε donate, αλλά υπερβολικό να πληρώσει το ίδιο ποσό για μία ασφάλιση κατοικίας.

Και εδώ είναι που η δική μας αγορά – η ασφαλιστική αγορά – έρχεται αντιμέτωπη με μια σκληρή αλήθεια.

Δεν είναι μόνο θέμα ασφαλιστικής συνείδησης. Είναι θέμα συνολικής οικονομικής παιδείας

Εμείς, στον κλάδο, συζητάμε συχνά για το πόσο δύσκολο είναι να πείσεις τον πολίτη να επενδύσει στην ασφάλισή του. Πόσο «μακριά» φαίνεται στον μέσο καταναλωτή η ανάγκη να καλύψει τους πραγματικούς κινδύνους της ζωής του. Και πολλές φορές το συγκρίνουμε με το φαινόμενο των καζίνο, όπου ο τζίρος αυξάνεται ενώ εμείς παλεύουμε να ενημερώσουμε τον κόσμο.

Αλλά ίσως κοιτάμε στο λάθος σημείο.

Η πραγματική σύγκριση δεν είναι μεταξύ καζίνο και ασφάλισης.
Είναι μεταξύ donates και ασφάλισης.

Γιατί; Επειδή τα donates αποκαλύπτουν κάτι πιο βαθύ:
Την αντίληψη της αξίας του χρήματος στη νέα γενιά. Και αυτή η αντίληψη διαμορφώνεται στο σπίτι, από πολύ μικρή ηλικία.

Πού βρίσκουν τα χρήματα αυτοί οι χρήστες;

Αυτό είναι το ερώτημά μου κάθε φορά που βλέπω ένα donate των 100€.
Αν υποθέσουμε πως μιλάμε για ενήλικες εργαζόμενους, δεν μπορώ να πιστέψω ότι κάποιος δίνει τόσο εύκολα και απερίσκεπτα το μεροκάματό του.

Αν μιλάμε για νέους, τότε η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο σοβαρή:
Πόσο εύκολο είναι για έναν νέο να δώσει 50€ σε έναν streamer, αλλά να δυσκολεύεται να πληρώσει 50€ για την ιδιωτική του ασφάλιση;

Και εκεί ξαναγυρνάμε στο ίδιο σημείο:
Αν το παιδί δεν έχει μάθει μέσα στην οικογένεια να σέβεται το χρήμα, δεν θα το μάθει ποτέ ως ενήλικας.

Η ασφαλιστική παιδεία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς οικονομική παιδεία

Η ασφαλιστική συνείδηση είναι ο καθρέφτης της οικονομικής ωριμότητας μιας κοινωνίας. Όταν οι προτεραιότητες μετατοπίζονται – όταν το «να στηρίξω τον streamer μου» είναι πιο άμεσο από το «να στηρίξω τον εαυτό μου» – τότε έχουμε μπροστά μας ένα κοινωνικό φαινόμενο που ξεπερνά κατά πολύ τον ασφαλιστικό κλάδο.

Δεν είναι θέμα επιφανειακής κριτικής.
Είναι θέμα εκπαίδευσης, οικογενειακής κουλτούρας και διαχείρισης χρημάτων.

Και το φαινόμενο των donates είναι ίσως η πιο ξεκάθαρη απόδειξη ότι έχουμε δρόμο μπροστά μας.