Του Δρ. Γιώργου Κ. Κασάπη,

Η International Insurance Society (IIS) δημοσίευσε πρόσφατα τη μελέτη ‘’Viability of the Global Life Insurance Industry”, η οποία διερευνά τους λόγους για τους οποίους πολλές μεγάλες ασφαλιστικές εταιρείες έχουν ήδη ανακοινώσει ή σκέφτονται την αποχώρησή τους από την άσκηση των συναφών με τις ατομικές ασφαλίσεις ζωής δραστηριοτήτων.

Το πρόβλημα

Πσρατηρώντας τις εξελίξεις στην αγορά ατομικών ασφαλίσεων ζωής στη δεκαετία που μας πέρασε (2010-2019), αναφέρονται – ενδεικτικά – τα εξής:

• H Hartford αποσύρθηκε από τη συγκεκριμένη αγορά το 2012.
• Η MetLife εκχώρησε τις συναφείς με τις ατομικές ασφαλίσεις ζωής δραστηριότητες στην Brighthouse Financial το 2017.
• Η VOYA Financial αποσύρθηκε από τη συγκεκριμένη αγορά το 2018.
• H AXA εκχώρησε τις συναφείς με τις ατομικές ασφαλίσεις ζωής δραστηριότητες στις Η.Π.Α.στην Equitable το 2019.
• Η AIG γνωστοποίησε ότι θα προχωρήσει σε διαχωρισμό του κλάδου ζωής από τον αντίστοιχο των ασφαλίσεων συνταξιοδότησης από το 2020.
• H βρεταννική Prudential plc ανακοίνωσε τη διακοπή ης συνεργασίας της με την Jackson National Life μέσω της οποίες προωθούσε στις Η.Π.Α. προϊόντα ατομικών ασφαλίσεων ζωής και συνταξιοδότησης.
• H αμερικανική Prudential Financial ανακοίνωσε ότι θα πωλήσει το χαρτοφυλάκιο συνταξιοδοτικών ασφαλίσεων που κατέχει, ενώ κάνει και περαιτέρω σκέψεις στα πλαίσια της »de-risking» φιλοσοφίας που έχει θέσει ως στρατηγικό της στόχο.

Και τα παραπάνω αποτελούν μόνο ένα μέρος των σχετικών κινήσεων και πρωτοβουλιών.

Επομένως τίθεται το ερώτημα, τι συμβαίνει στο κόσμο της ασφάλισης ζωής;

Είναι αυτό το τέλος των ατομικών ασφαλίσεων ζωής;

Βεβαιότατα όχι, αυτό που συμβαίνει είναι, ότι

1. λόγω της πολιτικής των χαμηλών έως και αρνητικών επιτοκίων που εφαρμόζεται εδώ και χρόνια αυξάνεται ολοένα και περισσότερο η πίεση από πλευράς μετόχων για μεταβίβαση/εκποίηση του συνόλου ή συγκεκριμένων δραστηριοτήτων του κλάδου των ατομικών ασφαλίσεων ζωής

και

2. λόγω των αυξημένων κεφαλαιακών υποχρεώσεων που υπέχουν πλέον οι εταιρείες στα πλαίσια του νέου και αυστηρού κανονιστικού πλαισίου, αντιμετωπίζουν δυσκολίες στο να εξακολουθήσουν να λειτουργούν όπως μέχρι σήμερα.

Κομβικά σημεία

Αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο και απαιτήσεις μετόχων

Οι μέτοχοι γίνονται όλο και πιο έντονοι για τις αποδόσεις κεφαλαίου για ασφάλιση ζωής. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις εταιρείες που πρέπει να τηρούν τους κανονισμούς του Solvency II, οι οποίοι απαιτούν από τους ασφαλιστές να διαθέτουν υψηλά κεφάλαια προς υποστήριξη μακροπρόθεσμων εγγυήσεων. Ένας συνδυασμός χαμηλών αποδόσεων και υψηλών απαιτήσεων κεφαλαίου καθιστά την ασφάλιση ζωής όλο και πιο δύσκολη ειδικά για τις ασφαλιστικές εταιρείες μετοχικού τύπου.

Εξέλιξη δημογραφικών δεικτών

Eίναι ενδεικτικά και ανησυχητικά τα σχετικά στοιχεία:

– Στη μεγαλύτερη ασφαλιστική αγορά του κόσμου (Η.Π.Α) για δεκαετίες η αγορά των ατομικών ασφαλίσεων ζωής ‘’κτίστηκε’’ με βάση τους λεγόμενους baby boomers (γεννηθέντες 1946-1965), οι οποίοι ακόμη και σήμερα κατέχουν το 54% του συνολικού πλούτου των νοικοκυριών της χώρας και το 57% του των πλούσιων νοικοκυριών της χώρας, υπερτερώντας σημαντικά των υπολοίπων ηλικιακών ομάδων, όπως η silent generation (γεννηθέντες 1928-1945), η generation X (γεννηθέντες 1965-1980) και οι millenials (γεννηθέντες 1981-1994), ενώ δεν υπάρχουν στοιχεία για τη generation Y.

Επιδείνωση του ‘’κενού προστασίας’’

Σύμφωνα με τη Swiss Re το λεγόμενο κενό προστασίας το 2020, χρονιά της πανδημίας, ανήλθε σε 408 δισ. $ ΗΠΑ, καταγράφοντας αύξηση 6% έναντι του 2019.

Οικονομική κατάσταση και πανδημία COVID-19

Σύμφωνα με τη LIMRA (Life Insurance Marketing Association), τo 2020 στις Η.Π.Α. οι νέες πωλήσεις ατομικών ασφαλίσεων ζωής αυξήθηκαν κατά 2%, αλλά τα ασφάλιστρα κατέγραψαν μείωση της τάξεως του 3%.

Δυσλειτουργία της αγοραστικής διαδικασίας;

Σύμφωνα με το ΜΙΒ (Medical Information Bureau) το 2020 στις Η.Π.Α. κατεγράφη αύξηση στις υποβληθείσες αιτήσεις για ασφάλιση υγείας, πλην όμως η αγοραστική διαδικασία δεν ολοκληρώθηκε αναλόγως, αναδεικνύοντας το λεγόμενο ‘’χάσμα προθέσεων’’ σε υπαρκτό πρόβλημα της ασφάλισης που θα πρέπει να διερευνηθεί και να αντιμετωπιστεί.

Oι νέες τεχνολογίες σωσίβιο σωτηρίας;

Οι νέες τεχνολογίες – μέσω της αυτοματοποίησης που παρέχουν και της σύντμησης των χρόνων ανταπόκρισης στην απάντηση αποφασιστικής σημασίας ερωτημάτων για τη λήψη ασφαλιστικών αποφάσεων – αποτελούν ένα κρίσιμο παράγοντα εκσυγχρονισμού πέραν των κλάδων ασφαλίσεων κατά ζημιών και του κλάδου ασφαλίσεων ζωής.

Σύμφωνα με στοιχεία της Willis Tower Watson, τo 2020 οι επενδύσεις στο κλάδο του insurtech ανήλθαν σε 7.108 δισ. $ ΗΠΑ, ενώ το πρώτο τρίμηνο του 2021 ανήλθαν σε 2.552 δισ., εκ των  οποίων 31% αφορά στον κλάδο ασφαλίσεων ζωής. Το ερώτημα είναι, οι νέες ιδέες που συνδέονται με τη τεχνολογία και τις δυνατότητες που αυτή παρέχει, θα αποκτήσουν τελικά δυναμική που θα τις μετατρέψει σε κάτι απτό;

Ένας τομέας αυξημένου ενδιαφέροντος είναι ο τομέας της τεχνητής νοημοσύνης (AI).

• Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται κυρίως στις ασφαλίσεις κατά ζημιών, ιδιαίτερα για τον εντοπισμό απάτης. Με τεράστιο όγκο δεδομένων που είναι πλέον διαθέσιμα, μπορεί να καλύψει μεγάλο αριθμό αξιώσεων/απαιτήσεων  και να αναζητήσει ύποπτα μοτίβα, εντοπίζοντας  επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές που δεν ανακαλύπτουν εύκολα οι άνθρωποι. Όχι μόνο οι πραγματογνώμονες ζημιών κι οι υπεύθυνοι αποζημιώσεων μπορούν να χρησιμοποιήσουν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης για να εντοπίσουν περιπτώσεις πιθανής απάτης, αλλά η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί επίσης να βοηθήσει στην εξεύρεση τρόπων πρόληψης της απάτης. Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται επίσης όλο και περισσότερο στον τομέα της ασφάλισης αυτοκινήτων, ειδικά όσον αφορά σε θέματα που σχετίζονται με τα αυτόνομα οχήματα.
• Στην ασφάλιση ζωής, η τεχνητή νοημοσύνη σήμερα χρησιμοποιείται στον τομέα του ιατρικού underwriting. Η εκτίμηση κινδύνου είναι ίσως η πιο σημαντική πτυχή της ασφάλισης ζωής, και οι εταιρείες δαπανούν προκειμένου να θωρακιστούν έναντι κινδύνων από ενδεχόμενες εσφαλμένες επιλογές. Η συγκεκριμένη διαδικασία, εκτός από δαπανηρή, είναι και χρονοβόρα, καθυστέρηση στις εκδόσεις σημαίνει καθυστέρηση στις παραδόσεις που με τη σειρά της προκαλεί αρνητικό κλίμα στους ασφαλιζόμενους και ενισχύει το χάσμα προθέσεων για το οποίο έγινε λόγος παραπάνω. Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να μειώσει τους χρόνους, να οδηγήσει σε μείωση του κόστους και να συμβάλλει στο κλείσιμο του χάσματος προθέσεων και στην ενδυνάμωση των τελικών αποτελεσμάτων. Η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στον τομέα της διαχείρισης, οδηγώντας σε αλλαγή του υφιστάμενου επιχειρησιακού μοντέλου, προκειμένου να υποστηριχθούν/υποβοηθηθούν τα δίκτυα διανομής στον εντοπισμό των αναγκών υποψηφίων και/ή υφιστάμενων πελατών.

Η “αποκέντρωση” του κλάδου ζωής στη πράξη

Οι ασφαλιστές μπορούν να χρησιμοποιήσουν διάφορες μεθόδους/τεχνικές στο χειρισμό της άσκησης του κλάδου ασφάλισης ζωής:

• Μπορούν να σταματήσουν τη πώληση των ατομικών συμβολαίων και να διαγράφουν από τα ενεργά χαρτοφυλάκια τους συμβόλαια που λήγουν.
• Μπορούν να αντασφαλίσουν τα παλαιά συμβόλαια και να συνεχίζουν να τα διαχειρίζονται και να τα εξυπηρετούν.
• Μπορούν να μεταβιβάσουν την άσκηση – των συναφών με τον κλάδο ατομικών ασφαλίσεων ζωής – δραστηριοτήτων σε μια άλλη εταιρεία.
• Μπορούν να αντασφαλίσουν τα παλαιά συμβόλαια και να ‘’μεταφέρουν’’ την εξυπηρέτηση και τη διαχείριση.
• Μπορούν να πωλήσουν τις – συναφείς με τον κλάδο ατομικών ασφαλίσεων ζωής – δραστηριότητες σε έναν άλλο οργανισμό, πιθανότατα σε έναν aggregator (οι aggregators είναι 1. ψηφιακές υπηρεσίες συγκέντρωσης στοιχείων και πώλησης ασφαλιστικών προϊόντων, 2. πλατφόρμες σύγκρισης τιμών/διαδικτυακοί μεσίτες).

Επίλογος

H ασφάλιση ζωής αποτελεί μια σύνθετη και πολύπλοκη υπόθεση, η οποία υλοποιείται και ολοκληρώνεται μέσα από διαδικασίες που αποτελούνται από επιμέρους στάδια και δεσμεύουν για δεκαετίες:

– απαιτείται έρευνα αγοράς, προσεκτικός σχεδιασμός, επιστάμενοι έλεγχοι και διορθώσεις, εφόσον είναι αναγκαίες, αδειοδοτήσεις κ.λ.π.,

– απαιτείται σχεδιασμός και επιλογή των καναλιών διανομής,

– απαιτείται προσεκτική εκτίμηση κινδύνου,

– απαιτείται ενδελεχής έλεγχος των ζημιών, η ασφαλιστική απάτη έχει εξελιχθεί σε μάστιγα της αγοράς,

– απαιτείται συμμόρφωση με το νέο/αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο, εκτός όλων των άλλων, και όσον αφορά τα προς επένδυση κεφάλαια.

Παραδοσιακά (=αυτό που μέχρι σήμερα συμβαίνει), όλες αυτές οι λειτουργίες επιτελούνται κάτω από την ομπρέλα της ασφαλιστικής εταιρείας.

Οι εξελίξεις δείχνουν ότι κάτι αλλάζει:

Χαμηλά επιτόκια, ύφεση, αυστηρότερο κανονιστικό πλαίσιο και η πανδημία, η οποία γενικότερα λειτουργεί ως επιταχυντής εξελίξεων πολυεπίπεδα, καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη εάν όχι αδύνατη τη διαχείριση του συνόλου των λειτουργιών της ασφάλισης ζωής και ταυτόχρονα την εκπλήρωση των προσδοκιών των μετόχων. Οι εξελίξεις οδηγούν σε μια »αποκέντρωση» ή καλύτερα σε μια διάσπαση ή κατακερματισμό των λειτουργιών της ασφάλισης ζωής, τουλάχιστον για τις εταιρείες μετοχικού τύπου. Ο χρόνος θα δείξει.

Οι ρυθμιστικές αρχές θα συνεχίσουν να εξετάζουν αυτό το εξελισσόμενο επιχειρηματικό μοντέλο με στόχο την προστασία των ασφαλισμένων. Το χειρότερο για έναν αντισυμβαλλόμενο θα ήταν να μην μπορεί ένας ασφαλιστής ζωής να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις του, ειδικά εάν ο αντισυμβαλλόμενος πληρώνει ασφάλιστρα για 30 ή 40 χρόνια. Κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με καταστροφή.

Πηγή: International Insurance Society (IIS), Viability of the Global Life Insurance Industry

Δείτε τη μελέτη εδώ

Αναδημοσίευση: giorgoskassapis.wordpress.com