Μια εικόνα που εκ πρώτης όψεως μοιάζει σχετικά θετική, αλλά κρύβει σημαντικές περιφερειακές επιπτώσεις, καταγράφει η νέα έκθεση Global Catastrophe Recap: First Half of 2026 της Aon για τις φυσικές καταστροφές κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Οι συνολικές οικονομικές απώλειες από φυσικές καταστροφές σε παγκόσμιο επίπεδο ανήλθαν στα 111 δισ. δολάρια, ποσό κατά 25% χαμηλότερο από τον μέσο όρο του 21ου αιώνα και το χαμηλότερο για πρώτο εξάμηνο έτους από το 2018.

Η εικόνα, ωστόσο, αλλάζει αισθητά όταν η ανάλυση μεταφέρεται από τα συνολικά μεγέθη στη γεωγραφική κατανομή των ζημιών και, κυρίως, στις ασφαλισμένες απώλειες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Aon, κατά τους πρώτους έξι μήνες του έτους καταγράφηκαν 23 καταστροφικά γεγονότα με οικονομικές απώλειες άνω του 1 δισ. δολαρίων, αριθμός που κινείται στον μακροχρόνιο μέσο όρο.

Αντίθετα, τα γεγονότα που προκάλεσαν ασφαλισμένες ζημιές άνω του 1 δισ. δολαρίων ανήλθαν σε 13, έναντι ιστορικού μέσου όρου 10. Οι συνολικές ασφαλισμένες ζημιές εκτιμώνται περίπου στα 47 δισ. δολάρια, επίπεδο κοντά στον μακροχρόνιο μέσο όρο.

Η γεωγραφία των καταστροφών αλλάζει την εικόνα

Μεταξύ των σημαντικότερων γεγονότων του εξαμήνου ήταν ο σεισμός στη Βενεζουέλα, με προκαταρκτικές εκτιμήσεις οικονομικών απωλειών μεταξύ 20 και 30 δισ. δολαρίων, η ακριβότερη ανεμοθύελλα που έχει καταγραφεί στην Πορτογαλία, με ζημιές 4,4 δισ. δολαρίων, καθώς και η ιδιαίτερα έντονη περίοδος σοβαρών καταιγίδων στις ΗΠΑ, η οποία προκάλεσε οικονομικές απώλειες ύψους περίπου 34 δισ. δολαρίων.

Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν μία κρίσιμη παράμετρο για την ασφαλιστική και αντασφαλιστική αγορά: οι συνολικές παγκόσμιες απώλειες δεν αποτελούν από μόνες τους επαρκή δείκτη για την πραγματική εξέλιξη του καταστροφικού κινδύνου.

Όπως επισημαίνει ο Michal Lörinc, Head of Catastrophe Insight της Aon, τα συνολικά μεγέθη μπορούν να αποκρύπτουν τις περιοχές στις οποίες ο κίνδυνος συσσωρεύεται. Περιφερειακά γεγονότα μπορούν να έχουν πολύ σοβαρές οικονομικές, επιχειρησιακές και ανθρώπινες συνέπειες ακόμη και όταν η συνολική παγκόσμια εικόνα εμφανίζεται σχετικά συγκρατημένη.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η δραστηριότητα ανεμοστρόβιλων στις μεσοδυτικές ΗΠΑ. Μέχρι τα μέσα του έτους, το Ιλινόι κατέγραφε περίπου τετραπλάσια δραστηριότητα από τον μακροχρόνιο μέσο όρο, ενώ τόσο το Ιλινόι όσο και η Ιντιάνα σημείωσαν νέα ετήσια ρεκόρ ανεμοστρόβιλων.

Παρά την πρωτοφανή δραστηριότητα, οι ασφαλισμένες ζημιές από έντονες καταιγίδες στις ΗΠΑ διαμορφώθηκαν περίπου στα 27 δισ. δολάρια, σημαντικά χαμηλότερα από τα επίπεδα άνω των 40 δισ. δολαρίων που είχαν καταγραφεί στα αντίστοιχα πρώτα εξάμηνα της περιόδου 2023-2025.

Το 75% των ασφαλισμένων ζημιών προήλθε από τις ΗΠΑ

Οι έντονες καταιγίδες, που συνοδεύονται από χαλάζι, ισχυρούς ανέμους και ανεμοστρόβιλους, παρέμειναν ο ακριβότερος ασφαλισμένος φυσικός κίνδυνος παγκοσμίως.

Το κύμα καταιγίδων που έπληξε τις ΗΠΑ μεταξύ 23 και 29 Απριλίου αποτέλεσε το μεγαλύτερο ασφαλισμένο καταστροφικό γεγονός του πρώτου εξαμήνου, προκαλώντας ασφαλισμένες ζημιές άνω των 5 δισ. δολαρίων.

Συνολικά, οι φυσικές καταστροφές στις ΗΠΑ προκάλεσαν περίπου 36 δισ. δολάρια ασφαλισμένων ζημιών, αντιπροσωπεύοντας το 75% των παγκόσμιων ασφαλισμένων απωλειών του εξαμήνου.

Η χώρα κατέγραψε συνολικά 11 γεγονότα με ασφαλισμένες ζημιές άνω του 1 δισ. δολαρίων: εννέα επεισόδια έντονων καταιγίδων και δύο χειμερινές καταιγίδες.

Ο καύσωνας της Ευρώπης και οι ζημιές που δεν αποτυπώνονται στα ασφαλιστικά μεγέθη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και μία διαφορετική διάσταση που αναδεικνύει η έκθεση της Aon: η πραγματική επίπτωση μιας φυσικής καταστροφής δεν αποτυπώνεται πάντοτε στο ύψος των ασφαλισμένων αποζημιώσεων.

Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα ήταν το ακραίο κύμα καύσωνα που έπληξε την Ευρώπη στα τέλη Ιουνίου.

Δεκαεπτά ευρωπαϊκές χώρες κατέρριψαν τα ιστορικά υψηλά θερμοκρασίας για τον μήνα Ιούνιο, ενώ σε μεγάλο μέρος της ηπείρου ο υδράργυρος ξεπέρασε τους 40°C.

Το ακραίο θερμικό επεισόδιο συνδέθηκε με χιλιάδες θανάτους, μεταξύ των οποίων περισσότεροι από 1.000 στη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισπανία και το Βέλγιο, αποτελώντας ένα από τα σημαντικότερα επεισόδια καύσωνα που έχουν καταγραφεί στην Ευρώπη.

Η Liz Henderson, Global Head of Climate Risk Advisory της Aon, επισημαίνει ότι η ιστορική εμπειρία ζημιών καθίσταται ολοένα λιγότερο αξιόπιστη ως οδηγός για την πρόβλεψη του μελλοντικού κινδύνου.

Η εμφάνιση νέων μορφών ευπάθειας, οι επιπτώσεις στην ανθρώπινη ζωή, στις επιχειρηματικές λειτουργίες, στις υποδομές και στις εφοδιαστικές αλυσίδες δημιουργούν ένα πολύ ευρύτερο πεδίο κινδύνων από εκείνο που αποτυπώνεται αποκλειστικά στις ασφαλιστικές αποζημιώσεις.

Και αυτό ίσως αποτελεί το σημαντικότερο μήνυμα της έκθεσης: ένα εξάμηνο με χαμηλότερες συνολικές οικονομικές απώλειες δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκη και χαμηλότερο καταστροφικό κίνδυνο. Η γεωγραφική συγκέντρωση των ζημιών, το είδος των φαινομένων και η έκθεση ανθρώπων και περιουσιακών στοιχείων αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για την αξιολόγηση του πραγματικού κινδύνου που καλείται να διαχειριστεί η ασφαλιστική και αντασφαλιστική αγορά.