Ο χρηματοοικονομικός τομέας διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην παγκόσμια οικονομία, αλλά βρίσκεται αντιμέτωπος με πρωτόγνωρες ψηφιακές προκλήσεις. Από κυβερνοεπιθέσεις μέχρι τεχνολογικές αστοχίες, οι κίνδυνοι αυξάνονται συνεχώς, καθιστώντας απαραίτητη την προστασία της επιχειρησιακής συνέχειας και της ανθεκτικότητας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Κανονισμός DORA (Digital Operational Resilience Act) εισάγει ένα ενιαίο πλαίσιο για την ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα στον χρηματοπιστωτικό τομέα εντός των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ημερομηνία εφαρμογής του ήταν η  17η Ιανουαρίου 2025.

Σκοπός και Πεδίο Εφαρμογής του Κανονισμού DORA

Ο κύριος στόχος του DORA είναι η θωράκιση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από ψηφιακούς κινδύνους. Ο Κανονισμός αφορά όλους τους οργανισμούς που παρέχουν χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, όπως:

• Τράπεζες και λοιπά πιστωτικά ιδρύματα.
• Ασφαλιστικές εταιρείες και φορείς ασφάλισης.
• Διαχειριστές κεφαλαίων και εταιρείες παροχής επενδυτικών υπηρεσιών.
• Υποδομές κεφαλαιαγορών, όπως συστήματα πληρωμών και αποθετήρια τίτλων.
• Παρόχους τεχνολογικών υπηρεσιών (π.χ. cloud computing), κρίσιμους για την επιχειρησιακή λειτουργία των οργανισμών.

Βασικές Απαιτήσεις του Κανονισμού DORA

 Διακυβέρνηση και Πλαίσιο Διαχείρισης Κινδύνων ICT

Οι διοικητικές ομάδες των οργανισμών καλούνται να αναπτύξουν ολοκληρωμένα πλαίσια διαχείρισης κινδύνων που σχετίζονται με τις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ICT). Αυτό περιλαμβάνει:

• Εφαρμογή πολιτικών, διαδικασιών και ελέγχων για την ανίχνευση, πρόληψη και αντιμετώπιση κινδύνων.
• Εκπαίδευση και αξιολόγηση του προσωπικού, ώστε να διαθέτει τις απαραίτητες δεξιότητες.
• Τακτικές αναθεωρήσεις για τη βελτίωση της ασφάλειας.

Διαχείριση Περιστατικών (Incident Reporting)

Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα οφείλουν να δημιουργήσουν ισχυρούς μηχανισμούς για την ανίχνευση και αναφορά περιστατικών που μπορεί να επηρεάσουν την επιχειρησιακή συνέχεια. Συγκεκριμένα:

• Εσωτερικές διαδικασίες για την αναφορά περιστατικών και παρακολούθηση της αποκατάστασης.
• Συνεργασία με εθνικές εποπτικές αρχές και ενημέρωση πελατών σε περίπτωση που επηρεάζονται τα δεδομένα τους.

Δοκιμές Επιχειρησιακής Ανθεκτικότητας

Ο Κανονισμός απαιτεί τη διενέργεια τακτικών δοκιμών, όπως:

• Penetration tests για την αξιολόγηση των ευπαθειών.
• Δοκιμές διακοπής υπηρεσιών και σενάρια επαναφοράς (disaster recovery plans).

Διαχείριση Τρίτων Παρόχων Υπηρεσιών ICT

Η χρήση εξωτερικών παρόχων τεχνολογικών υπηρεσιών ενέχει κινδύνους. Το DORA εισάγει:

• Αξιολόγηση αξιοπιστίας και ανθεκτικότητας των τρίτων παρόχων.
• Συμβατικές ρυθμίσεις που διασφαλίζουν τη συμμόρφωση και την εποπτική πρόσβαση.
• Εναλλακτικά σχέδια (exit strategies) για την περίπτωση που η συνεργασία δεν μπορεί να συνεχιστεί.

Ρόλος των Εποπτικών Αρχών και της Τράπεζας της Ελλάδος

Οι εποπτικές αρχές της ΕΕ, όπως η EBA, η ESMA και η EIOPA, συνεργάζονται με τις εθνικές κεντρικές τράπεζες, όπως η Τράπεζα της Ελλάδος, για την εφαρμογή και παρακολούθηση του DORA. Σημαντικές δράσεις περιλαμβάνουν:

• Δημιουργία τεχνικών προτύπων για ενιαία εφαρμογή.
• Εποπτικοί έλεγχοι για την αξιολόγηση της συμμόρφωσης των ιδρυμάτων.
• Συντονισμός της διασυνοριακής συνεργασίας για την αντιμετώπιση πολυεθνικών περιστατικών.

Στην Ελλάδα, η Τράπεζα της Ελλάδος καθοδηγεί τις τράπεζες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, διασφαλίζοντας την προσαρμογή τους στις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές.

Ο Κανονισμός DORA συνιστά ορόσημο για την ψηφιακή ανθεκτικότητα στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Η αποτελεσματική εφαρμογή του θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη στην αγορά, θα προστατεύσει τους καταναλωτές και θα μειώσει τους συστημικούς κινδύνους. Στην Ελλάδα, η Τράπεζα της Ελλάδος διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην καθοδήγηση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων προς τη συμμόρφωση.

Από την Experto Crede Consulting

Η Experto Crede Consulting είναι μία εξειδικευμένη εταιρεία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών, η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα της κανονιστικής συμμόρφωσης, του εσωτερικού ελέγχου και της διαχείρισης κινδύνων, με εστίαση στον ασφαλιστικό και χρηματοπιστωτικό κλάδο. Με έδρα την Αθήνα, αλλά με δραστηριότητα που καλύπτει την Ελλάδα και την ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά, η εταιρεία προσφέρει καινοτόμες λύσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες των πελατών της.

Η ομάδα των ειδικών της αποτελείται από έμπειρους επαγγελματίες με βαθιά γνώση του κλάδου, ενώ η εταιρεία αξιοποιεί τεχνολογικά εργαλεία αιχμής για την παροχή αποτελεσματικών και εξατομικευμένων λύσεων. Οι υπηρεσίες της περιλαμβάνουν συμβουλευτική σε θέματα κανονιστικής συμμόρφωσης, ανάπτυξη εσωτερικών πολιτικών και διαδικασιών, διενέργεια εσωτερικών ελέγχων, καθώς και εκπαίδευση του προσωπικού.

Η Experto Crede Consulting ξεχωρίζει για τη δέσμευσή της στην αριστεία, την ακεραιότητα και τη συνεργασία με τους πελάτες της, δημιουργώντας προστιθέμενη αξία και διασφαλίζοντας τη βιώσιμη ανάπτυξή τους. Με την εμπιστοσύνη ως θεμέλιο, αποτελεί τον ιδανικό συνεργάτη για κάθε οργανισμό που επιδιώκει την εναρμόνιση με τις σύγχρονες απαιτήσεις και την επίτευξη μακροχρόνιας επιτυχίας.