Σε μια αναλυτική ανασκόπηση της υπόθεσης που συγκλόνισε την ελληνική ασφαλιστική αγορά προχώρησε το κανάλι Wealthyhood Greece. Μέσα από ένα αποκαλυπτικό vidcast, ο οικονομικός συντάκτης του καναλιού, Γιώργος, ξετυλίγει το κουβάρι της ανόδου και της πτώσης του ομίλου Ασπίς, εστιάζοντας στις πρακτικές που οδήγησαν στον «αφανισμό» των αποταμιεύσεων ενός εκατομμυρίου περίπου άμεσα και έμμεσα ασφαλισμένων.
Από τον «Πρύτανη» στον «Έλληνα Bernie Madoff»
Η ιστορία ξεκινά από το 1944 και τον ιδρυτή της εταιρείας, Αλέξανδρο Ταμπουρά, μια εμβληματική μορφή του κλάδου, ο οποίος είχε καταφέρει να ασφαλίσει ακόμα και τους αστροναύτες της αποστολής Apollo 11. Το 1987, η σκυτάλη πέρασε στον Παύλο Ψωμιάδη, ο οποίος ξεκίνησε μια επιθετική πορεία επέκτασης, εξαγοράζοντας εταιρείες όπως η Commercial Value και η General Union. Μέχρι το 2009, ο όμιλος είχε κατακτήσει τη δεύτερη θέση στην ελληνική αγορά, πίσω μόνο από την Εθνική Ασφαλιστική.
Το προϊόν «φούσκα» και η μέθοδος Ponzi
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Wealthyhood, το κλειδί της απάτης βρισκόταν σε επενδυτικά προγράμματα όπως το ASPIS Bond, τα οποία υπόσχονταν εγγυημένο κεφάλαιο. Στην πραγματικότητα, όπως αποκαλύπτει ο whistleblower και πρώην αναλογιστής του ομίλου, Θεόδωρος Αναγνωστόπουλος, τα προϊόντα αυτά ήταν τύπου Unit Linked, όπου ο νόμος απαγορεύει στην εταιρεία να εγγυάται το κεφάλαιο.
Όταν η φούσκα του Χρηματιστηρίου έσκασε το 2000, δημιουργήθηκαν τεράστια ελλείμματα. Αντί για εξυγίανση, η διοίκηση στράφηκε στη λογική της πυραμίδας: τα νέα ασφάλιστρα χρησιμοποιούνταν για να πληρωθούν παλιές εξαγορές, τρύπες στα αποθεματικά, ακόμη και προσωπικά δάνεια του ίδιου του Ψωμιάδη. Το vidcast αναφέρει χαρακτηριστικά ότι ο Ψωμιάδης αντικατέστησε 30 εκατομμύρια ευρώ από τα αποθέματα με ένα «χαρτί» (ομόλογο) της δικής του προσωπικής εταιρείας.
Η κρατική αδράνεια και το «μοιραίο» λουκέτο
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αποτυχία της κρατικής εποπτείας. Παρά τις προειδοποιήσεις και τις καταγγελίες, οι αρχές εξέδιδαν πιστοποιητικά φερεγγυότητας μέχρι το 2007. Ο λεγόμενος «νόμος Τσοχατζόπουλου» έδωσε ουσιαστικά παράταση τεσσάρων ετών στον Ψωμιάδη να συνεχίσει τη δραστηριότητά του, επιτρέποντας τη σταδιακή απόσβεση των ζημιών.
Το τέλος ήρθε τον Σεπτέμβριο του 2009, όταν αποκαλύφθηκε ότι η εγγυητική επιστολή ύψους 550 εκατ. ευρώ που προσκόμισε ο Ψωμιάδης από την HSBC ήταν πλαστή. Μέσα σε λίγα λεπτά, η εταιρεία με ιστορία 65 ετών οδηγήθηκε σε ανάκληση άδειας, αφήνοντας στον «άσο» χιλιάδες εργαζόμενους και ασφαλισμένους, ανάμεσα στους οποίους καρκινοπαθείς και άτομα με αναπηρία που έχασαν τις καλύψεις τους.
Η κατάσταση σήμερα: Μια ανοιχτή πληγή
Δεκαπέντε χρόνια μετά, ο Γολγοθάς των θυμάτων συνεχίζεται. Οι αποζημιώσεις που έχουν καταβληθεί για την Ασπίς κυμαίνονται μόλις στο 5-9%, ενώ για την Commercial Value είναι υψηλότερες (50-65%). Το 2014, το Συμβούλιο της Επικρατείας αναγνώρισε την αστική ευθύνη του Δημοσίου, ωστόσο παρέπεμψε τους ασφαλισμένους στο Εγγυητικό Κεφάλαιο Ζωής, αποφεύγοντας την άμεση πληρωμή από τα κρατικά ταμεία.
Το vidcast καταλήγει επισημαίνοντας ότι το μεγαλύτερο θύμα της υπόθεσης ήταν η έννοια της εμπιστοσύνης των Ελλήνων προς τον ασφαλιστικό και επενδυτικό κλάδο. Σήμερα, η ανάγκη για διαφάνεια, αυστηρό θεσμικό πλαίσιο και γνώση είναι πιο επιτακτική από ποτέ, ώστε να μην επαναληφθούν παρόμοια φαινόμενα που υπονομεύουν το οικονομικό μέλλον των πολιτών.
——————————————————————————–
Σημείωση: Το παρόν άρθρο αποτελεί αναφορά στο περιεχόμενο του βίντεο που δημοσιεύτηκε από το Wealthyhood Greece.3
