Μια εικόνα από το μέλλον της μετακίνησης επιχειρεί να φέρει πιο κοντά στην ελληνική πραγματικότητα το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης, παρουσιάζοντας τεχνολογίες που μέχρι πρόσφατα έμοιαζαν περισσότερο με σενάριο επιστημονικής φαντασίας: έναν «έξυπνο» δρόμο που μπορεί να φορτίζει ηλεκτροκίνητα οχήματα ενώ κινούνται, αλλά και ένα πλήρως αυτοματοποιημένο όχημα που έχει ήδη δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες.
Η βασική ιδέα του «έξυπνου» δρόμου είναι απλή στη σύλληψη, αλλά ιδιαίτερα προηγμένη τεχνολογικά. Πρόκειται για οδική υποδομή με δυνατότητα δυναμικής ασύρματης φόρτισης, η οποία επιτρέπει σε ηλεκτρικά οχήματα να φορτίζουν κατά τη διάρκεια της κίνησής τους, χωρίς καλώδια και χωρίς στάσεις σε σταθμούς φόρτισης.
Φόρτιση ενώ το όχημα κινείται
Η τεχνολογία βασίζεται στην ηλεκτρομαγνητική επαγωγή. Ειδικά πηνία που είναι ενσωματωμένα στο οδόστρωμα μεταφέρουν ενέργεια σε αντίστοιχα συστήματα που βρίσκονται στο όχημα, επιτρέποντας τη φόρτιση εν κινήσει.
Το πιλοτικό έργο προβλέπει τη δημιουργία δρόμου μήκους περίπου 500 μέτρων στην περιοχή της Κοζάνης, κοντά στις εγκαταστάσεις του ΕΚΕΤΑ. Η υποδομή θα μπορεί να παρέχει ισχύ 100 kW σε οχήματα που κινούνται με ταχύτητες έως 70-80 χλμ./ώρα.
Παράλληλα, σχεδιάζεται και η ανάπτυξη «ηλιακού δρόμου» για ελαφρά οχήματα, όπως ποδήλατα και πατίνια, με φωτοβολταϊκά πάνελ ενσωματωμένα στο οδόστρωμα. Η συγκεκριμένη εφαρμογή θα μπορεί να παράγει έως 150 MWh ανά χιλιόμετρο ετησίως.
Η συνολική υποδομή θα περιλαμβάνει επίσης σταθερό και κινητό σταθμό ασύρματης φόρτισης, κέντρο ελέγχου και σύστημα τηλεδιαχείρισης, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο πεδίο δοκιμών για την αξιολόγηση των νέων τεχνολογιών σε πραγματικές συνθήκες.
Απάντηση στο άγχος αυτονομίας
Μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της ηλεκτροκίνησης παραμένει το λεγόμενο «άγχος αυτονομίας», δηλαδή η ανησυχία των οδηγών για το εάν η μπαταρία του οχήματος επαρκεί για τη διαδρομή που θέλουν να πραγματοποιήσουν.
Η δυνατότητα φόρτισης κατά την κίνηση μπορεί να αλλάξει ριζικά αυτή την αντίληψη. Μειώνει την ανάγκη για συχνές στάσεις φόρτισης, ενώ στο μέλλον θα μπορούσε να επιτρέψει τη χρήση μικρότερων και οικονομικότερων μπαταριών. Αυτό θα είχε σημασία τόσο για το κόστος των ηλεκτρικών οχημάτων όσο και για την ευρύτερη αποδοχή της ηλεκτροκίνησης.
Η επιλογή της Δυτικής Μακεδονίας για την υλοποίηση του πιλοτικού έργου έχει ιδιαίτερο συμβολισμό αλλά και πρακτική σημασία. Η περιοχή βρίσκεται σε φάση ενεργειακού μετασχηματισμού μετά την απολιγνιτοποίηση και τέτοιες επενδύσεις μπορούν να ενισχύσουν την τεχνολογική της ταυτότητα, να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας και να προσελκύσουν καινοτόμες δραστηριότητες.
Ρομποτικό όχημα σε πραγματικές συνθήκες
Την ίδια στιγμή, το ΕΚΕΤΑ παρουσιάζει και ένα προηγμένο αυτοματοποιημένο όχημα, το οποίο έχει μετασκευαστεί από ηλεκτρικό Ford Mustang Mach-e. Το όχημα έχει ήδη χρησιμοποιηθεί σε πιλοτικές εφαρμογές ρομποτικού ταξί τελευταίου μιλίου στα Τρίκαλα, σε συνθήκες ανοιχτής κυκλοφορίας, ενώ αντίστοιχη υπηρεσία σχεδιάζεται και για το Πανόραμα Θεσσαλονίκης.
Η φιλοσοφία πίσω από την αυτοματοποιημένη μετακίνηση δεν είναι να αφαιρέσει από τον άνθρωπο τη δυνατότητα να οδηγεί, αλλά να του δώσει περισσότερες επιλογές. Ιδιαίτερη αξία μπορεί να έχει για ανθρώπους που δεν μπορούν να οδηγήσουν, καθώς θα μπορούσε να τους προσφέρει οικονομική, ασφαλή και συνεχή πρόσβαση στη μετακίνηση.
Το όχημα διαθέτει προηγμένα συστήματα αντίληψης του περιβάλλοντος, υπολογιστικές μονάδες και τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό. Κατά την αυτόνομη λειτουργία του, χρησιμοποιεί τέσσερα LiDAR και οκτώ κάμερες, τοποθετημένα σε σημεία που του επιτρέπουν να έχει κάλυψη 360 μοιρών γύρω από το όχημα.
Οι τεχνολογίες αυτές δείχνουν ότι η συζήτηση για το μέλλον της κινητικότητας δεν αφορά πλέον μόνο τη διεθνή αγορά ή μεγάλα ερευνητικά κέντρα του εξωτερικού. Η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει πεδίο δοκιμής και εφαρμογής καινοτόμων λύσεων, με άμεσο ενδιαφέρον για τις μεταφορές, την ενέργεια, τις πόλεις, την ασφάλεια και την καθημερινότητα των πολιτών.
