Η νέα ανακοίνωση της ΕΚΠΟΙΖΩ για τις αυξήσεις στα ασφάλιστρα υγείας επαναφέρει με ένταση στο προσκήνιο ένα ζήτημα που εδώ και χρόνια ταλανίζει την ιδιωτική ασφάλιση: τη δυσκολία εξισορρόπησης ανάμεσα στη βιωσιμότητα των ασφαλιστικών προγραμμάτων και την αντοχή των ασφαλισμένων.
Οι καταγγελίες που καταγράφονται αφορούν κυρίως τα ισόβια συμβόλαια υγείας, στα οποία – παρά τις πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις – εξακολουθούν να εμφανίζονται διψήφιες αυξήσεις για τα έτη 2025 και 2026. Η κατάργηση του δείκτη του ΙΟΒΕ, που αποτέλεσε για χρόνια σημείο αναφοράς στις αναπροσαρμογές, δημιούργησε εύλογες προσδοκίες για ηπιότερη τιμολογιακή πολιτική. Ωστόσο, στην πράξη, η απουσία ενός νέου θεσμοθετημένου και κοινά αποδεκτού δείκτη φαίνεται να έχει αφήσει ένα επικίνδυνο κενό.
Θεσμική εκκρεμότητα και αγορά σε αναμονή
Η πρόβλεψη για νέο ετήσιο δείκτη αναπροσαρμογής από την ΕΛΣΤΑΤ, με εφαρμογή από 1.1.2026, δεν έχει ακόμη μετουσιωθεί σε πράξη. Η καθυστέρηση αυτή δεν είναι απλώς τεχνική· επηρεάζει άμεσα τη συμπεριφορά της αγοράς, δημιουργεί ανασφάλεια στους καταναλωτές και αφήνει τις ασφαλιστικές εταιρείες να κινούνται σε ένα πεδίο περιορισμένης κανονιστικής καθοδήγησης.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι αυξήσεις – είτε είναι απολύτως αιτιολογημένες είτε όχι – γίνονται αντιληπτές από τους ασφαλισμένους ως αυθαίρετες. Το αποτέλεσμα είναι η περαιτέρω διάβρωση της εμπιστοσύνης προς την ιδιωτική ασφάλιση υγείας, σε μια περίοδο όπου ο ρόλος της ως συμπληρωματικού πυλώνα του συστήματος υγείας είναι πιο κρίσιμος από ποτέ.
Η απόφαση του ΣτΕ και το μήνυμα προς την αγορά
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά και η πρόσφατη απόφαση του Συμβούλιο της Επικρατείας, η οποία επικυρώνει πρόστιμα για καταχρηστικές μονομερείς αυξήσεις του παρελθόντος. Πρόκειται για μια εξέλιξη με ισχυρό συμβολισμό: υπενθυμίζει ότι οι ρήτρες αναπροσαρμογής δεν μπορούν να λειτουργούν ανεξέλεγκτα και χωρίς επαρκή διαφάνεια.
Ταυτόχρονα, όμως, η απόφαση αυτή δεν λύνει το σημερινό πρόβλημα. Αντιθέτως, καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για ένα σαφές, αντικειμενικό και κοινά αποδεκτό πλαίσιο αναπροσαρμογών, ώστε να αποφεύγονται νέες συγκρούσεις και κύκλοι μαζικών ακυρώσεων συμβολαίων.
Ο ρόλος των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών
Σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία, οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές βρίσκονται ξανά στην πρώτη γραμμή. Από τη μία πλευρά, καλούνται να εξηγήσουν αυξήσεις που συχνά δεν μπορούν να τεκμηριωθούν με απλό και κατανοητό τρόπο. Από την άλλη, βρίσκονται στο στόχαστρο ελέγχων και κριτικής, παρότι δεν διαμορφώνουν οι ίδιοι την τιμολογιακή πολιτική.
Ο ρόλος τους, ωστόσο, παραμένει κρίσιμος: ενημέρωση, σωστή προσυμβατική καθοδήγηση, ρεαλιστική αποτύπωση των δυνατοτήτων και των ορίων κάθε προγράμματος, αλλά και έγκαιρη αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων όταν ένα συμβόλαιο παύει να είναι βιώσιμο για τον ασφαλισμένο.
Προς μια αναγκαία επαναφορά της εμπιστοσύνης
Η συζήτηση για τα ασφάλιστρα υγείας δεν μπορεί να συνεχίσει να γίνεται αποκλειστικά με όρους καταγγελίας ή άμυνας. Απαιτείται:
σαφές και σταθερό θεσμικό πλαίσιο,
αντικειμενικοί δείκτες αναπροσαρμογής,
απλοί και κατανοητοί όροι συμβολαίων,
και ουσιαστικός διάλογος ανάμεσα σε Πολιτεία, ασφαλιστικές εταιρείες και διαμεσολάβηση.
Διαφορετικά, το κόστος δεν θα είναι μόνο οικονομικό, αλλά και θεσμικό: η περαιτέρω απομάκρυνση των πολιτών από την ιδιωτική ασφάλιση υγείας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το μέλλον του συστήματος υγείας συνολικά.
