Σε μια ιδιαίτερα πρωτότυπη –και συζητήσιμη– προσπάθεια αντιμετώπισης της κυκλοφοριακής συμφόρησης, η κυβέρνηση της Μάλτας αποφάσισε να δοκιμάσει ένα διαφορετικό μοντέλο πολιτικής: να προσφέρει οικονομικό κίνητρο σε οδηγούς προκειμένου να σταματήσουν προσωρινά να οδηγούν.
Συγκεκριμένα, το κράτος προσφέρει 25.000 ευρώ σε όσους οδηγούς καταθέσουν το δίπλωμά τους για χρονικό διάστημα πέντε ετών, στο πλαίσιο ενός προγράμματος που στόχο έχει τη μείωση του αριθμού των αυτοκινήτων στους δρόμους του νησιού.
Το μέτρο είχε ανακοινωθεί αρχικά τον Απρίλιο του 2025 και τέθηκε σε εφαρμογή στις αρχές του 2026. Απευθύνεται σε άτομα κάτω των 30 ετών, τα οποία διαμένουν στη Μάλτα για τουλάχιστον επτά χρόνια, διαθέτουν άδεια οδήγησης κατηγορίας Β και δεν τους έχει αφαιρεθεί το δίπλωμα τους τελευταίους 12 μήνες. Παράλληλα, η άδεια οδήγησης πρέπει να έχει εκδοθεί σε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η οικονομική ενίσχυση των 25.000 ευρώ καταβάλλεται σε πέντε ετήσιες δόσεις των 5.000 ευρώ, ενώ οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα αποκτούν και δωρεάν πρόσβαση στα λεωφορεία για όλο το διάστημα της πενταετίας.
Μετά την ολοκλήρωση της πενταετούς περιόδου, όσοι επιθυμούν να επανακτήσουν το δίπλωμά τους θα πρέπει να παρακολουθήσουν 15 ώρες μαθημάτων οδήγησης σε πιστοποιημένη σχολή.
Το πρόγραμμα συνοδεύεται και από αυστηρούς όρους συμμόρφωσης. Σε περίπτωση παραβίασης των προϋποθέσεων –δηλαδή εάν κάποιος οδηγήσει χωρίς να δικαιούται– προβλέπεται πρόστιμο 5.000 ευρώ, καθώς και επιστροφή μέρους της επιχορήγησης που έχει ήδη λάβει.
Σύμφωνα με πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Μεταφορών της Μάλτας, Chris Bonett, τουλάχιστον 100 νέοι οδηγοί έχουν ήδη καταθέσει το δίπλωμά τους, ενώ οι αιτήσεις έχουν καλύψει πάνω από το 50% του διαθέσιμου προϋπολογισμού του προγράμματος, ο οποίος ανέρχεται στα 5 εκατ. ευρώ.
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα του μέτρου έχει ήδη αρχίσει να αμφισβητείται. Σε δημοσιεύματα τοπικών μέσων ενημέρωσης, αρκετοί νέοι –υπό καθεστώς ανωνυμίας– παραδέχονται ότι υπέβαλαν αίτηση στο πρόγραμμα, παρότι δεν χρησιμοποιούσαν ουσιαστικά το αυτοκίνητό τους. Ορισμένοι μάλιστα δήλωσαν ότι δεν είχαν οδηγήσει ποτέ, ενώ άλλοι ανέφεραν ότι έπιαναν το τιμόνι εξαιρετικά σπάνια, λιγότερο από μία φορά κάθε τρεις μήνες.
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας της Μάλτας δείχνουν ότι η αύξηση των οχημάτων στους δρόμους συνεχίζεται. Μόνο το τελευταίο τρίμηνο του 2025 ταξινομήθηκαν 3.265 νέα αυτοκίνητα, αριθμός που αντιστοιχεί σε περίπου 35 επιπλέον ΙΧ κάθε ημέρα.
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα αναδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν πολλές ευρωπαϊκές χώρες στην προσπάθεια περιορισμού της κυκλοφοριακής συμφόρησης. Παρά τις καινοτόμες προσεγγίσεις, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο οικονομικά κίνητρα αυτού του τύπου μπορούν πράγματι να αλλάξουν τις συνήθειες μετακίνησης των πολιτών και να μειώσουν ουσιαστικά τον αριθμό των οχημάτων στους δρόμους.
