Του Κλέαρχου Πεφάνιου (αναδημοσίευση απο το capital.gr)
Έναν χρόνο μετά τη θέσπιση του νέου πλαισίου, χιλιάδες επιχειρήσεις εξακολουθούν να μην έχουν συνειδητοποιήσει τι πραγματικά σημαίνει η προστασία απέναντι στους κινδύνους των φυσικών καταστροφών
Από την 1η Ιουνίου 2025, όλες οι εταιρείες με ετήσιο κύκλο εργασιών άνω των 500.000 ευρώ υποχρεούνται να διαθέτουν ασφαλιστική κάλυψη έναντι φυσικών καταστροφών όπως σεισμός, πλημμύρα και δασική πυρκαγιά. Πρόκειται για μια αλλαγή που αφορά περίπου 51.000 εταιρείες στη χώρα, δηλαδή ένα ιδιαίτερα σημαντικό μέρος της ελληνικής οικονομικής δραστηριότητας.
Έναν χρόνο μετά, η συζήτηση γύρω από την υποχρεωτική ασφάλιση εξακολουθεί να περιστρέφεται κυρίως γύρω από τη συμμόρφωση με τον νόμο. Ωστόσο, πίσω από τις νέες απαιτήσεις συμμόρφωσης και τα προβλεπόμενα πρόστιμα, αρχίζει να διαμορφώνεται μια βαθύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο ο επιχειρηματικός κόσμος αντιμετωπίζει τον κίνδυνο και την προστασία της λειτουργίας του.
Παρά το γεγονός ότι το νέο πλαίσιο βρίσκεται πλέον σε εφαρμογή, πολλές εταιρείες εξακολουθούν είτε να μην γνωρίζουν ακριβώς τι προβλέπει είτε να θεωρούν ότι πρόκειται για μία ακόμη υποχρέωση που μπορεί να μετατεθεί για αργότερα. Δεν είναι λίγες μάλιστα οι περιπτώσεις όπου η αναζήτηση ασφαλιστικής κάλυψης γίνεται βιαστικά και αποσπασματικά μόνο όταν υπάρχει η αίσθηση ότι επίκειται έλεγχος ή όταν γίνεται αντιληπτό το ενδεχόμενο επιβολής προστίμου. Συχνά, η ασφάλιση αντιμετωπίζεται περισσότερο ως ένας τρόπος αποφυγής μιας κύρωσης και λιγότερο ως ουσιαστικό εργαλείο προστασίας της ίδιας της δραστηριότητας.
Τι πραγματικά άλλαξε από τον Ιούνιο του 2025
Το νέο πλαίσιο δεν αφορά μόνο την ύπαρξη ενός ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Για πρώτη φορά, η προστασία των περιουσιακών στοιχείων απέναντι στις φυσικές καταστροφές αποκτά πιο ουσιαστικό και θεσμικό χαρακτήρα.
Οι εταιρείες που εμπίπτουν στον νόμο οφείλουν να ασφαλίζουν εγκαταστάσεις, εξοπλισμό, εμπορεύματα, πρώτες ύλες και γενικότερα τα στοιχεία που σχετίζονται με τη λειτουργία και τη συνέχεια της δραστηριότητάς τους. Παράλληλα, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα που ξεκινούν από 10.000 ευρώ, ενώ όσοι παραμένουν ανασφάλιστοι χάνουν και το δικαίωμα κρατικής αρωγής σε περίπτωση φυσικής καταστροφής.
Αυτή η τελευταία παράμετρος είναι ίσως η σημαντικότερη. Γιατί πλέον η ευθύνη προστασίας μεταφέρεται σε μεγάλο βαθμό από τη λογική της έκτακτης κρατικής στήριξης στη λογική της προετοιμασίας και της πρόληψης.
Και αυτό, στην πράξη, αλλάζει σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο πολλές εταιρείες αντιλαμβάνονται την ασφάλιση και τη διαχείριση του κινδύνου.
Γιατί πολλές εταιρείες εξακολουθούν να μένουν ακάλυπτες
Η αλήθεια είναι ότι στην καθημερινότητα μιας εταιρείας, τα ζητήματα που πιέζουν είναι πολλά και άμεσα. Κόστος λειτουργίας, φορολογία, ανθρώπινο δυναμικό, χρηματοδότηση, αβεβαιότητα της αγοράς. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ασφάλιση συχνά καταλήγει να μεταφέρεται πιο κάτω στη λίστα προτεραιοτήτων — μέχρι τη στιγμή που παύει να είναι ένα θεωρητικό ενδεχόμενο.
Υπάρχουν επίσης οργανισμοί που λειτουργούν εδώ και χρόνια χωρίς να έχουν βρεθεί ποτέ αντιμέτωποι με μια σοβαρή φυσική καταστροφή. Αυτό δημιουργεί συχνά μια αίσθηση ασφάλειας ότι “σε εμάς δεν θα συμβεί”. Τα τελευταία χρόνια όμως, η πραγματικότητα στη χώρα μας έχει αλλάξει με τρόπο που δεν αφήνει πολλά περιθώρια εφησυχασμού.
Οι εικόνες από πλημμύρες, πυρκαγιές και ακραία καιρικά φαινόμενα δεν αφορούν πλέον μόνο απομακρυσμένες περιοχές ή μεμονωμένα περιστατικά. Αφορούν βιοτεχνίες, αποθήκες, καταστήματα, ξενοδοχειακές μονάδες και γραμμές παραγωγής που μέσα σε λίγες ώρες βρέθηκαν αντιμέτωπες με σοβαρές ζημιές και αδυναμία λειτουργίας.
Και τότε το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν υπήρχε μια τυπική συμμόρφωση με τον νόμο. Είναι αν μια εταιρεία μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί την επόμενη ημέρα.
Η προστασία μιας εταιρείας δεν αφορά μόνο τη συμμόρφωση
Για πολλούς επιχειρηματίες, η δραστηριότητά τους δεν είναι απλώς ένας ισολογισμός ή μια εμπορική δραστηριότητα. Είναι χρόνια προσπάθειας, αποφάσεων, προσωπικού κόπου και ευθύνης απέναντι σε εργαζόμενους, συνεργάτες και πελάτες.
Πίσω από κάθε εγκατάσταση, κάθε αποθήκη, κάθε επαγγελματικό χώρο, υπάρχουν άνθρωποι που επένδυσαν χρόνο, κεφάλαια και ενέργεια για να δημιουργήσουν κάτι που λειτουργεί και εξελίσσεται καθημερινά.
Γι’ αυτό και η συζήτηση γύρω από την ασφάλιση δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στο αν “τηρείται ο νόμος”. Η πραγματική της αξία φαίνεται στη δυνατότητα μιας εταιρείας να προστατεύσει τη λειτουργία της όταν έρθει μια δύσκολη στιγμή. Να μπορέσει να σταθεί ξανά στα πόδια της. Να συνεχίσει να εξυπηρετεί τους πελάτες της, να διατηρήσει τις θέσεις εργασίας της και να διασφαλίσει τη συνέχεια της δραστηριότητάς της.
Η πραγματικότητα είναι ότι μια φυσική καταστροφή δεν απειλεί μόνο εγκαταστάσεις και εξοπλισμό. Μπορεί να διακόψει τη λειτουργία μιας εταιρείας τη στιγμή που συνεχίζουν να τρέχουν μισθοί, υποχρεώσεις, παραγγελίες και δεσμεύσεις απέναντι σε πελάτες και συνεργάτες.
Σε ένα περιβάλλον όπου οι φυσικές καταστροφές γίνονται ολοένα και πιο συχνές και πιο έντονες, η προστασία δεν αποτελεί πολυτέλεια. Αποτελεί μέρος της υπεύθυνης επιχειρηματικής λειτουργίας.
Η πραγματική αξία της ασφάλισης φαίνεται την επόμενη ημέρα
Καμία εταιρεία δεν χτίζεται από τη μία ημέρα στην άλλη. Χρειάζονται χρόνια προσπάθειας, επιμονής και συνεχούς προσαρμογής για να δημιουργηθεί κάτι που αντέχει στον χρόνο.
Γι’ αυτό και η προστασία δεν αφορά μόνο την κάλυψη μιας τυπικής υποχρέωσης. Αφορά τη δυνατότητα να συνεχίσει να υπάρχει, να λειτουργεί και να προχωρά ακόμη και μετά από μια δύσκολη συγκυρία.
Όσοι προετοιμάζονται έγκαιρα δεν το κάνουν επειδή “υποχρεώνονται”. Το κάνουν επειδή αναγνωρίζουν ότι η ανθεκτικότητα, η πρόληψη και η σωστή διαχείριση του κινδύνου αποτελούν πλέον αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης επιχειρηματικότητας.
Η υποχρεωτική ασφάλιση μπορεί να ξεκίνησε ως μια νέα θεσμική απαίτηση, όμως στην πραγματικότητα αναδεικνύει κάτι πολύ μεγαλύτερο: την ανάγκη οι εταιρείες να λειτουργούν με μεγαλύτερη προετοιμασία, πρόβλεψη και ανθεκτικότητα απέναντι σε κινδύνους που μέχρι πριν λίγα χρόνια θεωρούνταν μακρινοί ή σπάνιοι.
Και όσο περισσότερο ωριμάζει αυτή η συζήτηση, τόσο πιο ξεκάθαρο γίνεται ότι η πραγματική αξία της ασφάλισης δεν βρίσκεται μόνο στην αποζημίωση μιας ζημιάς, αλλά κυρίως στη δυνατότητα να προστατευτούν όσα χτίστηκαν με κόπο και να συνεχίσουν να προχωρούν με σταθερότητα και ασφάλεια.
Γιατί τελικά, σε έναν κόσμο που αλλάζει όλο και πιο γρήγορα, εκείνοι που θα ξεχωρίσουν δεν θα είναι απαραίτητα όσοι δεν θα βρεθούν ποτέ αντιμέτωποι με δυσκολίες. Θα είναι όσοι θα έχουν φροντίσει να είναι καλύτερα προετοιμασμένοι όταν αυτές εμφανιστούν.
Συνοψίζοντας
Η πραγματική αξία της προστασίας δεν φαίνεται όταν όλα εξελίσσονται ομαλά. Φαίνεται όταν μια εταιρεία μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί, να στηρίζει τους ανθρώπους της και να διατηρεί τη συνέχεια της δραστηριότητάς της ακόμη και μετά από μια δύσκολη στιγμή.
Ίσως αυτή να είναι τελικά και η μεγαλύτερη αλλαγή που φέρνει το νέο πλαίσιο: μια πιο ώριμη αντίληψη γύρω από την πρόληψη, τη διαχείριση του κινδύνου και την ανθεκτικότητα της ελληνικής επιχειρηματικότητας.
* Ο Κλέαρχος Πεφάνιος είναι Βusiness Ιnsurance Εxpert με εξειδίκευση στη διαχείριση επιχειρηματικών κινδύνων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των επιχειρήσεων. Είναι Managing Director & Founder της Dynamic Financial Advisors, συμβάλλοντας στον σχεδιασμό ολοκληρωμένων λύσεων προστασίας και επιχειρησιακής συνέχειας.
