Μια δημόσια τοποθέτηση που δύσκολα μπορεί να περάσει απαρατήρητη από την ασφαλιστική διαμεσολάβηση έκανε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών (ΠΟΑΔ), Ηλίας Τσολάκης, απαντώντας σε ερωτήματα που του τέθηκαν από κλαδικό μέσο σχετικά με τη σχέση της Ομοσπονδίας με την ΕΑΔΕ και τη συμμετοχή στην BIPAR.

Η παρέμβαση του προέδρου της ΠΟΑΔ δεν περιορίζεται σε μια απλή αποσαφήνιση οργανωτικών ή οικονομικών ζητημάτων. Αντίθετα, επαναφέρει στην επιφάνεια μια βαθύτερη θεσμική σύγκρουση στο εσωτερικό της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης και θέτει εκ νέου ερωτήματα γύρω από την εκπροσώπηση του κλάδου, τη συνοχή των φορέων του και, τελικά, τον ρόλο που ο καθένας διεκδικεί τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδας.

Η εκδοχή της ΠΟΑΔ για τη ρήξη

Σύμφωνα με όσα υποστηρίζει ο Ηλίας Τσολάκης, η αποχώρηση της ΠΟΑΔ από την ΕΑΔΕ δεν αποτέλεσε ένα μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά το αποτέλεσμα μιας μακράς διαδικασίας διαφωνιών που συνδέθηκαν, μεταξύ άλλων, με αλλαγές στο καταστατικό και με τον τρόπο λειτουργίας και εκπροσώπησης των φορέων.

Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η ΠΟΑΔ, ως ένας από τους φορείς που συμμετείχαν στην αρχική μορφή της ΕΑΔΕ, βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα νέο πλαίσιο το οποίο, κατά την εκτίμησή του, δεν αναγνώριζε τον ρόλο και τη θεσμική υπόσταση της Ομοσπονδίας με τον τρόπο που ίσχυε προηγουμένως.

Πρόκειται ασφαλώς για την εκδοχή που παρουσιάζει δημόσια η πλευρά της ΠΟΑΔ και, ακριβώς επειδή οι αιχμές που διατυπώνονται είναι σοβαρές, η πλήρης εικόνα προϋποθέτει και την τοποθέτηση όλων των εμπλεκόμενων πλευρών.

Ωστόσο, το γεγονός και μόνο ότι μια διαφωνία που ξεκίνησε πριν από χρόνια εξακολουθεί να παράγει τόσο έντονες δημόσιες αντιδράσεις δείχνει ότι το ζήτημα κάθε άλλο παρά έχει κλείσει.

Το ζήτημα της BIPAR και η ευρωπαϊκή εκπροσώπηση

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αναφορά στην BIPAR, την ευρωπαϊκή ομοσπονδία ασφαλιστικών διαμεσολαβητών.

Ο πρόεδρος της ΠΟΑΔ απορρίπτει τις αιτιάσεις ότι πίσω από τη μη αυτόνομη συμμετοχή της Ομοσπονδίας στην BIPAR βρίσκονται λόγοι διαφορετικοί από τους οικονομικούς.

Όπως υποστηρίζει, όταν η ΠΟΑΔ συμμετείχε στην ΕΑΔΕ, το σχετικό κόστος επιμεριζόταν μεταξύ των φορέων που την αποτελούσαν, ενώ σήμερα η αυτόνομη συμμετοχή συνεπάγεται ένα σημαντικότερο οικονομικό βάρος για έναν μόνο φορέα.

Πολύ πιο σοβαρή, ωστόσο, είναι η αιχμή του κ. Τσολάκη ότι υπήρξαν ενέργειες οι οποίες επηρέασαν την παρουσία και την ενημέρωση της ΠΟΑΔ σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Πρόκειται για ισχυρισμούς που αναπόφευκτα δημιουργούν ερωτήματα και οι οποίοι, εφόσον πρόκειται να αποτελέσουν αντικείμενο μιας ευρύτερης δημόσιας συζήτησης, θα πρέπει να εξεταστούν με βάση τα πραγματικά δεδομένα και τις θέσεις όλων των πλευρών.

Το θέμα, άλλωστε, δεν αφορά μόνο τη συμμετοχή σε έναν ευρωπαϊκό οργανισμό. Αφορά κάτι βαθύτερο: τον τρόπο με τον οποίο η ελληνική ασφαλιστική διαμεσολάβηση εκπροσωπείται απέναντι στα ευρωπαϊκά κέντρα λήψης αποφάσεων, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία σημαντικές ρυθμιστικές και νομοθετικές εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα το μέλλον του επαγγέλματος.

Το πραγματικό πρόβλημα είναι μεγαλύτερο από τα πρόσωπα

Πέρα όμως από τα πρόσωπα, τις επιστολές, τις παλαιότερες συνεδριάσεις και το παρασκήνιο, η δημόσια αυτή αντιπαράθεση αναδεικνύει ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα.

Η ασφαλιστική διαμεσολάβηση βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με σημαντικές προκλήσεις. Νέο κανονιστικό πλαίσιο, ψηφιοποίηση, τεχνητή νοημοσύνη, αυξημένες απαιτήσεις συμμόρφωσης, αλλαγές στα δίκτυα διανομής, συγκέντρωση της αγοράς και συνεχείς ευρωπαϊκές νομοθετικές πρωτοβουλίες διαμορφώνουν ένα περιβάλλον στο οποίο η ισχυρή θεσμική εκπροσώπηση δεν αποτελεί πολυτέλεια.

Αποτελεί ανάγκη.

Και ακριβώς γι’ αυτό, η συζήτηση γύρω από το ποιος εκπροσωπεί τον κλάδο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια απλή αντιπαράθεση προσώπων ή διοικήσεων.

Η θεσμική πραγματικότητα δεν μπορεί να αγνοείται

Το ουσιαστικό ζήτημα, επομένως, δεν είναι ποιος θα επικρατήσει σε μια δημόσια αντιπαράθεση ούτε ποια πλευρά θα κερδίσει τις εντυπώσεις.

Υπάρχει μια θεσμική πραγματικότητα που, ό,τι κι αν υποστηρίζουν κατά καιρούς κάποιοι, δεν μπορεί να παραβλέπεται: η ΠΟΑΔ αποτελεί τη μοναδική Ομοσπονδία Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών και το μοναδικό πανελλαδικό δευτεροβάθμιο όργανο του κλάδου, μέσα από τη συμμετοχή πρωτοβάθμιων σωματείων ασφαλιστικών διαμεσολαβητών από ολόκληρη τη χώρα.

Η ΕΑΔΕ δεν αποτελεί δευτεροβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση ούτε Ομοσπονδία αντίστοιχη της ΠΟΑΔ, αλλά μια Ένωση φορέων της ασφαλιστικής διαμεσολάβησης.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία της συζήτησης.

Η συμμετοχή ενός φορέα σε ευρωπαϊκά όργανα, όσο σημαντική και αν είναι, δεν μπορεί από μόνη της να υποκαταστήσει τη θεσμική νομιμοποίηση που προκύπτει από τη δομή της οργανωμένης εκπροσώπησης και από τα πρωτοβάθμια σωματεία που συγκροτούν ένα δευτεροβάθμιο όργανο.

Επομένως, η συζήτηση για το ποιος εκπροσωπεί την ασφαλιστική διαμεσολάβηση δεν μπορεί να γίνεται μόνο με όρους επικοινωνίας, παρουσίας σε συναντήσεις ή συμμετοχής σε ευρωπαϊκούς φορείς.

Οφείλει να λαμβάνει υπόψη τη θεσμική υπόσταση κάθε οργανισμού, τη βάση από την οποία αντλεί την εκπροσώπησή του και, κυρίως, ποιοι επαγγελματίες και ποια σωματεία τού έχουν αναθέσει αυτή την εκπροσώπηση.

Η ΕΑΔΕ έχει αναμφίβολα τον δικό της ρόλο και τη δική της παρουσία στην ασφαλιστική αγορά.

Άλλο όμως η συνεργασία και ο συντονισμός συγκεκριμένων επαγγελματικών ενώσεων και άλλο η θεσμική λειτουργία μιας πανελλαδικής Ομοσπονδίας πρωτοβάθμιων σωματείων.

Οι δύο έννοιες δεν είναι ταυτόσημες και δεν θα πρέπει να παρουσιάζονται ως τέτοιες.

Μια συζήτηση που πρέπει επιτέλους να γίνει ανοιχτά

Ίσως, λοιπόν, η δημόσια τοποθέτηση του Ηλία Τσολάκη να προσφέρει την ευκαιρία να ανοίξει επιτέλους αυτή η συζήτηση χωρίς υπεκφυγές.

Όχι μόνο για το τι συνέβη στο παρελθόν μεταξύ ΠΟΑΔ και ΕΑΔΕ, αλλά και για το ποια πρέπει να είναι στο εξής η θεσμική εκπροσώπηση της ελληνικής ασφαλιστικής διαμεσολάβησης.

Γιατί σε μια αγορά που καλείται να αντιμετωπίσει ολοένα μεγαλύτερες προκλήσεις, η πολυφωνία είναι χρήσιμη και η διαφορετικότητα απόψεων αναγκαία. Η ύπαρξη πολλών φορέων, σωματείων και ενώσεων μπορεί να λειτουργήσει θετικά, εφόσον οι ρόλοι είναι σαφείς και οι θεσμικές αρμοδιότητες δεν συγχέονται.

Η ενότητα του κλάδου είναι αναγκαία.

Η ενότητα, όμως, δεν μπορεί να οικοδομείται πάνω στη σύγχυση των θεσμικών ρόλων.

Και ίσως αυτό να είναι τελικά το σημαντικότερο ζήτημα που αναδεικνύεται μέσα από τη νέα αυτή δημόσια αντιπαράθεση: η ασφαλιστική διαμεσολάβηση χρειάζεται ισχυρή παρουσία, συντονισμό και κοινές θέσεις στα μεγάλα ζητήματα που την αφορούν.

Χρειάζεται όμως και κάτι ακόμη πιο βασικό.

Καθαρούς ρόλους, καθαρή θεσμική εκπροσώπηση και ξεκάθαρες απαντήσεις για το ποιος εκπροσωπεί ποιον.