Στην κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα αναμένεται να προχωρήσει η κυβέρνηση, στο πλαίσιο της ευρύτερης πολιτικής για τη μείωση των σταθερών φορολογικών επιβαρύνσεων και τη στήριξη της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Μετά την πλήρη απαλλαγή των φυσικών προσώπων, δηλαδή των ατομικών επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών, από το τέλος επιτηδεύματος, το επόμενο βήμα αφορά τις εταιρείες και τις νομικές οντότητες. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι ΙΚΕ, οι Ο.Ε., οι Ε.Ε., οι Α.Ε. και οι ΕΠΕ.

Ωστόσο, η κατάργηση του συγκεκριμένου φόρου δεν θεωρείται δημοσιονομικά αμελητέα υπόθεση. Το τέλος επιτηδεύματος εξακολουθεί να αποφέρει σταθερά έσοδα στον κρατικό Προϋπολογισμό, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε σταδιακή εφαρμογή του μέτρου και όχι σε άμεση πλήρη κατάργηση.

Το επικρατέστερο σενάριο

Μετά την απαλλαγή των φυσικών προσώπων, τα δημόσια έσοδα μειώθηκαν κατά ένα σημαντικό ποσό, το οποίο εκτιμάται μεταξύ 400 και 450 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα που παραμένουν από το τέλος επιτηδεύματος υπολογίζονται πλέον περίπου στα 240 εκατ. ευρώ και προέρχονται αποκλειστικά από τις επιχειρήσεις.

Με βάση τα σημερινά δεδομένα, εφόσον δεν επιλεγεί η άμεση και ολική κατάργηση, το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει μείωση του τέλους κατά 50% το 2027 και κατά το υπόλοιπο 50% το 2028. Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να περιορίσει σταδιακά τη φορολογική επιβάρυνση των επιχειρήσεων, διατηρώντας παράλληλα έναν βαθμό δημοσιονομικής ισορροπίας.

Ένας πάγιος φόρος ανεξάρτητος από την κερδοφορία

Το τέλος επιτηδεύματος παραμένει μια σταθερή επιβάρυνση για μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων. Σε αντίθεση με τον φόρο εισοδήματος, ο οποίος συνδέεται με τα κέρδη και μεταβάλλεται ανάλογα με την οικονομική απόδοση κάθε εταιρείας, το τέλος επιτηδεύματος λειτουργεί ως πάγιος κεφαλικός φόρος.

Αυτό σημαίνει ότι καταβάλλεται ανεξάρτητα από το αν μια επιχείρηση είναι κερδοφόρα ή ζημιογόνα. Για το κράτος αποτελεί μια σταθερή πηγή εσόδων, η οποία δεν επηρεάζεται άμεσα από τις διακυμάνσεις της αγοράς. Για τις επιχειρήσεις, όμως, συνιστά μια οριζόντια επιβάρυνση, η οποία δεν λαμβάνει υπόψη την πραγματική οικονομική τους κατάσταση.

Το τέλος επιτηδεύματος θεσπίστηκε το 2011 ως προσωρινό μνημονιακό μέτρο, ωστόσο παραμένει σε ισχύ για τις επιχειρήσεις σχεδόν δεκαπέντε χρόνια αργότερα. Η διατήρησή του έχει δεχθεί έντονη κριτική, καθώς επιβάλλει την ίδια λογική επιβάρυνσης σε επιχειρήσεις με διαφορετικά οικονομικά μεγέθη, διαφορετική κερδοφορία και διαφορετικές αντοχές.

Μια εταιρεία με περιορισμένα έσοδα ή ζημίες καλείται να καταβάλει πάγιο ποσό, όπως και μια οικονομικά ισχυρότερη επιχείρηση της ίδιας κατηγορίας. Για τον λόγο αυτό, η κατάργησή του θεωρείται από την αγορά ως ένα μέτρο που μπορεί να περιορίσει ένα χρόνιο φορολογικό βάρος και να ενισχύσει τη λειτουργία κυρίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.