Μείωση κατέγραψαν οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα στο πρώτο τετράμηνο του 2026, εξέλιξη που, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την εποχικότητα που παρατηρείται παραδοσιακά στις αρχές κάθε έτους. Ωστόσο, πίσω από τη συνολική εικόνα των καταθέσεων αναδεικνύεται και μία ευρύτερη μετατόπιση κεφαλαίων προς αποταμιευτικές και επενδυτικές επιλογές που προσφέρουν υψηλότερες αποδόσεις.
Μετά από συνολική ετήσια αύξηση των καταθέσεων κατά 10,4 δισ. ευρώ το 2025, οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα μειώθηκαν κατά 3,6 δισ. ευρώ τους τέσσερις πρώτους μήνες του 2026. Η μείωση ήταν μικρότερη σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, όταν είχε διαμορφωθεί στα 4,7 δισ. ευρώ. Το υπόλοιπο των ιδιωτικών καταθέσεων τον Απρίλιο του 2026 ανήλθε σε 209,6 δισ. ευρώ.
Τι επέλεξαν τα νοικοκυριά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συμπεριφορά των νοικοκυριών. Στο πρώτο τετράμηνο του 2026 οι καταθέσεις τους μειώθηκαν σωρευτικά μόλις κατά 0,2 δισ. ευρώ, έναντι μείωσης 1 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι η διατήρηση του πραγματικού επιτοκίου καταθέσεων σε αρνητικό επίπεδο την τελευταία πενταετία έχει ενθαρρύνει τη μεταφορά αποταμιευτικών πόρων από απλούς τραπεζικούς λογαριασμούς σε άλλες επιλογές με καλύτερες αποδόσεις.
Ενδεικτικά, οι καθαρές τοποθετήσεις εγχώριων νοικοκυριών σε μερίδια επενδυτικών οργανισμών εσωτερικού και εξωτερικού ανήλθαν το 2025 σε περίπου 6 δισ. ευρώ. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται τα αμοιβαία κεφάλαια, τα κεφάλαια εταιρειών επενδύσεων χαρτοφυλακίου, καθώς και τα κεφάλαια εταιρειών επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία.
Η τάση αυτή δείχνει ότι μέρος των καταναλωτών δεν αρκείται πλέον στην ασφάλεια της παραδοσιακής κατάθεσης, αλλά αναζητά λύσεις που συνδυάζουν αποταμιευτικό χαρακτήρα με προοπτική απόδοσης. Πρόκειται για εξέλιξη που αφορά άμεσα και τον ευρύτερο χρηματοοικονομικό και ασφαλιστικό χώρο, καθώς ενισχύει το ενδιαφέρον για προϊόντα αποταμίευσης, επένδυσης και μακροχρόνιου οικονομικού σχεδιασμού.
Πίεση στις προθεσμιακές καταθέσεις
Το μεγαλύτερο μέρος των τραπεζικών καταθέσεων εξακολουθεί να βρίσκεται σε λογαριασμούς μίας ημέρας, οι οποίοι αντιστοιχούν περίπου στο 77% των καταθέσεων των ιδιωτών. Πρόκειται ουσιαστικά για ιδιαίτερα ρευστά διαθέσιμα, με πολύ χαμηλή ή σχεδόν μηδενική απόδοση.
Κατά το πρώτο τετράμηνο του 2026, η μείωση των καταθέσεων νοικοκυριών και μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων προήλθε τόσο από τις καταθέσεις προθεσμίας, οι οποίες υποχώρησαν κατά 2,2 δισ. ευρώ, όσο και από τις καταθέσεις μίας ημέρας, που μειώθηκαν κατά 2 δισ. ευρώ.
Σε ετήσια βάση, οι καταθέσεις μίας ημέρας συνέχισαν να αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό, φθάνοντας τον Απρίλιο του 2026 στο +8,2%, από +7,5% τον Δεκέμβριο του 2025. Αντίθετα, οι καταθέσεις προθεσμίας, οι οποίες μειώνονται από τον Απρίλιο του 2025, υποχώρησαν περαιτέρω στο πρώτο τετράμηνο του έτους.
Η μείωση αυτή συνδέεται με την αποκλιμάκωση των επιτοκίων της ΕΚΤ, η οποία οδήγησε σε χαμηλότερες αποδόσεις στις προθεσμιακές καταθέσεις, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τη στροφή αποταμιευτών προς εναλλακτικές τοποθετήσεις, όπως τα μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων.
Οι επιχειρήσεις μείωσαν περισσότερο τις καταθέσεις τους
Πιο έντονη ήταν η μείωση στις επιχειρηματικές καταθέσεις, οι οποίες υποχώρησαν κατά 4 δισ. ευρώ στο πρώτο τετράμηνο του 2026, έναντι μείωσης 3,8 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, η εξέλιξη αυτή οφείλεται κυρίως στην έντονη εποχικότητα των αρχών κάθε έτους, λόγω των αυξημένων οικονομικών υποχρεώσεων των επιχειρήσεων.
Παράλληλα, αντανακλά την ελαφρά εξασθένηση της καθαρής ροής επιχειρηματικών δανείων και τη μικρή μείωση του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων σε σχέση με πέρυσι. Ωστόσο, σε ετήσια βάση, ο ρυθμός μεταβολής των επιχειρηματικών καταθέσεων παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα.
Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει μία αγορά αποταμίευσης σε μετάβαση. Οι καταθέσεις παραμένουν βασικό εργαλείο ρευστότητας και ασφάλειας, όμως η αναζήτηση απόδοσης οδηγεί πλέον σημαντικό μέρος των αποταμιευτών σε πιο σύνθετες επιλογές, με τα αμοιβαία κεφάλαια να βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της μετατόπισης.
