Η ραγδαία εξάπλωση των τηλεφωνικών απατών, αλλά και η ολοένα μεγαλύτερη αξιοποίηση της τεχνολογίας από επιτήδειους, δημιουργούν την ανάγκη για νέα εργαλεία προστασίας των πολιτών. Σε αυτό το περιβάλλον, η εφαρμογή Cyberaspis έρχεται να λειτουργήσει ως ένα καινοτόμο «ψηφιακό φίλτρο» απέναντι σε ύποπτες τηλεφωνικές επικοινωνίες, αξιοποιώντας δυνατότητες Τεχνητής Νοημοσύνης.

Το Cyberaspis αναπτύχθηκε από το Εργαστήριο Διαδραστικών Τεχνολογιών του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Πατρών, σε συνεργασία με τη Νομική Σχολή του ΑΠΘ, καθώς και εταιρείες πληροφορικής και συμβουλευτικής. Η εφαρμογή δημιουργήθηκε στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος, με στόχο να συμβάλει στην έγκαιρη αναγνώριση περιστατικών εξαπάτησης, εκφοβισμού ή σεξουαλικής παρενόχλησης κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας.

Προειδοποίηση σε πραγματικό χρόνο

Το βασικό πλεονέκτημα της εφαρμογής είναι ότι δεν λειτουργεί εκ των υστέρων, αλλά σε πραγματικό χρόνο. Κατά τη διάρκεια μιας τηλεφωνικής επικοινωνίας, το σύστημα αναλύει το περιεχόμενο της συνομιλίας και αναζητά ενδείξεις που μπορεί να παραπέμπουν σε απάτη ή άλλη επικίνδυνη συμπεριφορά.

Εφόσον εντοπιστούν ύποπτα στοιχεία, ο χρήστης λαμβάνει άμεσα ηχητική προειδοποίηση, ώστε να μην αποκαλύψει προσωπικά δεδομένα, τραπεζικούς κωδικούς, αριθμούς καρτών ή άλλες ευαίσθητες πληροφορίες. Παράλληλα, η εφαρμογή μπορεί να ενημερώνει με μήνυμα συγγενικό ή άλλο έμπιστο πρόσωπο που έχει δηλωθεί εκ των προτέρων.

Η λογική της εφαρμογής θυμίζει, όπως έχει επισημανθεί από τους συντελεστές του έργου, ένα «antivirus» για τις τηλεφωνικές απάτες. Με τον ίδιο τρόπο που ένα πρόγραμμα ασφαλείας προστατεύει έναν υπολογιστή από κακόβουλο λογισμικό, το Cyberaspis επιχειρεί να προστατεύσει τον πολίτη από κακόβουλες τηλεφωνικές πρακτικές.

Εκπαίδευση μέσα από χιλιάδες σενάρια

Ο αλγόριθμος της εφαρμογής εκπαιδεύτηκε με τη χρήση μεγάλου αριθμού σεναρίων, τα οποία βασίστηκαν σε πραγματικές μορφές απάτης, δελτία Τύπου της αστυνομίας, δημοσιεύματα και σχετική βιβλιογραφία. Τα σενάρια περιλαμβάνουν διαφορετικές μεθόδους προσέγγισης από τους δράστες, όπως απόπειρες απόσπασης χρημάτων, τραπεζικών στοιχείων, κωδικών ή πολύτιμων αντικειμένων.

Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα δεδομένα αξιολόγησης, τα αποτελέσματα θεωρούνται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, καθώς η εφαρμογή εμφανίζει υψηλά ποσοστά επιτυχίας στην αναγνώριση πραγματικών επιθέσεων. Η δυνατότητα προσαρμογής της σε διαφορετικά περιβάλλοντα και ανάγκες καθιστά την τεχνολογία αυτή ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα για οργανισμούς που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της επικοινωνίας με τους πολίτες.

Προοπτικές για τράπεζες, τηλεπικοινωνίες και δημόσιους φορείς

Το Cyberaspis βρίσκεται σήμερα σε πιλοτική φάση, ενώ οι φορείς που συμμετέχουν στην ανάπτυξή του σχεδιάζουν τη δημιουργία εταιρείας τεχνοβλαστού, με στόχο την εμπορική αξιοποίησή του. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκονται πάροχοι τηλεφωνικής επικοινωνίας, τράπεζες, δημόσιοι οργανισμοί, αλλά και άλλοι φορείς που θα μπορούσαν να ενσωματώσουν αντίστοιχες λύσεις προστασίας στην καθημερινή τους λειτουργία.

Η σημασία τέτοιων εφαρμογών αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια, καθώς οι απάτες γίνονται πιο σύνθετες και πιθανότατα θα αξιοποιούν όλο και περισσότερο εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης. Σε μια εποχή όπου η φωνή, η πειθώ και η ταχύτητα χρησιμοποιούνται συχνά ως μέσα εξαπάτησης, η έγκαιρη προειδοποίηση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

Για την ασφαλιστική αγορά, η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς συνδέεται άμεσα με την πρόληψη, τη διαχείριση κινδύνων και την προστασία των πολιτών από σύγχρονες μορφές απειλών. Η τεχνολογία δεν περιορίζεται πλέον μόνο στην αποκατάσταση μιας ζημιάς ή στην εκ των υστέρων διαχείριση ενός περιστατικού, αλλά μπορεί να λειτουργήσει προληπτικά, πριν ο κίνδυνος μετατραπεί σε πραγματική απώλεια.