Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στο προσκήνιο τις σοβαρές ανησυχίες για την ανθεκτικότητα της διεθνούς ασφαλιστικής αγοράς, με τη Fitch και τη Moody’s να εστιάζουν ιδιαίτερα στην έκθεση του Λονδίνου, των Lloyd’s και των εξειδικευμένων ασφαλιστών πολέμου. Οι δύο οίκοι αξιολόγησης συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση δεν θα επηρεάσει μόνο άμεσα τους κλάδους marine war, aviation και political violence, αλλά θα μπορούσε να πλήξει και ευρύτερα την κερδοφορία των (αντ)ασφαλιστών μέσω δευτερογενών πιέσεων, όπως ο πληθωρισμός του κόστους ζημιών και η αποδυνάμωση της αξίας των επενδυτικών χαρτοφυλακίων.
Η Fitch επισημαίνει ότι η αγορά του Λονδίνου και οι παγκόσμιοι specialty insurers είναι οι πλέον άμεσα εκτεθειμένοι, καθώς ασφαλίζουν κινδύνους που σχετίζονται με πολεμικές επιχειρήσεις στη θάλασσα και στον αέρα, πολιτική βία, εμπορικές πιστώσεις και ενεργειακές υποδομές. Ωστόσο, ο οίκος εκτιμά ότι, εφόσον η κρίση δεν παραταθεί σημαντικά και δεν προκληθούν σοβαρές απώλειες στην παραγωγή πετρελαίου ή σε κρίσιμες εγκαταστάσεις, οι άμεσες ασφαλιστικές ζημιές θα παραμείνουν διαχειρίσιμες. Μεγαλύτερο κίνδυνο, κατά την ίδια ανάλυση, ενδέχεται να δημιουργήσουν οι έμμεσες συνέπειες, όπως η αύξηση του πληθωρισμού, η μεταβλητότητα στις αγορές και πιθανές μεταβολές στις αξιολογήσεις κρατών ή τραπεζών που επηρεάζουν έμμεσα και τις αξιολογήσεις ασφαλιστικών ομίλων.
Από την άλλη πλευρά, καλύψεις όπως η διακοπή εργασιών από πολεμικά γεγονότα ή ορισμένα cyber συμβόλαια εμφανίζονται περισσότερο προστατευμένες για τους ασφαλιστές, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις ενεργοποιούνται ρήτρες εξαίρεσης πολέμου. Η Fitch σημειώνει ότι για property damage, business interruption και cyber δεν αναμένονται εκτεταμένες απαιτήσεις ακριβώς λόγω αυτών των εξαιρέσεων. Και η Moody’s, πάντως, αναγνωρίζει ότι οι ρήτρες πολέμου λειτουργούν ως ανάχωμα, χωρίς όμως να αποκλείει νομικές αμφισβητήσεις σε επιμέρους περιπτώσεις.
Το μεγαλύτερο άμεσο σοκ καταγράφεται στη ναυτασφάλιση. Η Fitch αναφέρει ότι τα ασφάλιστρα πολέμου για πλοία που διαπλέουν το Στενό του Ορμούζ έχουν αυξηθεί έως και 20 φορές σε σχέση με τα συνήθη επίπεδα του 0,25% της ασφαλισμένης αξίας, ενώ διεθνή δημοσιεύματα κάνουν λόγο για πολεμικά ασφάλιστρα που έχουν φθάσει ακόμη και στο 5%-10% της αξίας του πλοίου σε ορισμένες περιπτώσεις. Παράλληλα, ο Dylan Mortimer της Marsh έχει εκτιμήσει βραχυπρόθεσμες αυξήσεις 25%-50% στη γραμμή Marine Hull στον Κόλπο.
Η Fitch υπογραμμίζει ακόμη ότι περίπου 1.000 πλοία, με συνολική αξία κύτους άνω των 25 δισ. δολαρίων, βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου. Σε αυτό το πλαίσιο, αυξάνεται έντονα ο κίνδυνος συσσώρευσης ζημιών, όχι μόνο από άμεσες επιθέσεις αλλά και από δευτερογενή γεγονότα, όπως μια μεγάλη πετρελαιοκηλίδα. Η κάλυψη ρύπανσης στο marine war protection and indemnity μπορεί να φθάνει συνήθως έως τα 500 εκατ. δολάρια ανά συμβάν, στοιχείο που καταδεικνύει τη σοβαρότητα ενός πιθανού περιστατικού στην περιοχή.
Ιδιαίτερη προσοχή στρέφεται και στην ασφάλιση εμπορικών πιστώσεων και πολιτικών κινδύνων. Αν η ενεργειακή κρίση και οι δυσλειτουργίες στις εμπορικές ροές παραταθούν, η αύξηση αφερεγγυοτήτων σε διαδρομές και επιχειρήσεις που συνδέονται με τον Κόλπο θα μπορούσε να οδηγήσει σε περισσότερες απαιτήσεις αποζημίωσης. Η Fitch αναφέρει ευθέως ότι τυχόν επιδείνωση των συνθηκών θα μπορούσε να περάσει στους ισολογισμούς των ασφαλιστών όχι μόνο μέσω άμεσων ζημιών αλλά και μέσω πιστωτικής πίεσης στο ευρύτερο χρηματοοικονομικό σύστημα.
Στο μεταξύ, η Chubb επιχειρεί να λειτουργήσει ως σταθεροποιητικός παράγοντας στην αγορά, αναλαμβάνοντας ρόλο lead partner στο νέο Maritime Reinsurance Plan της U.S. International Development Finance Corporation (DFC), ύψους περίπου 20 δισ. δολαρίων. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της DFC, το σχήμα αυτό έχει στόχο να στηρίξει την αποκατάσταση της εμπορικής ναυτιλίας μέσω του Στενού του Ορμούζ και να επανεκκινήσει τις ενεργειακές και εμπορικές ροές. Σε πρώτη φάση, η κάλυψη θα επικεντρωθεί σε Hull & Machinery και Cargo, με τη Chubb να λειτουργεί ως επικεφαλής ασφαλιστικός εταίρος.
Η Moody’s, από την πλευρά της, εστιάζει ιδιαίτερα στον κίνδυνο μεγάλων, συγκεντρωμένων ζημιών σε specialty insurers και reinsurers, ιδίως σε marine war-risk, aviation και political violence. Ο οίκος υπενθυμίζει ότι ιστορικά προηγούμενα, όπως ο πόλεμος Ιράν-Ιράκ και η σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας, έχουν δείξει πως τέτοια περιβάλλοντα μπορούν να οδηγήσουν σε ομαδοποιημένες απαιτήσεις, σύνθετες διαμάχες ως προς τον χρόνο επέλευσης της ζημίας, αλλά και νομικές αβεβαιότητες αναφορικά με τη συγκέντρωση κινδύνου και την ενεργοποίηση των ασφαλιστικών συμβάσεων.
Το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι, προς το παρόν, οι μεγάλοι διεθνείς ασφαλιστικοί και αντασφαλιστικοί όμιλοι φαίνεται να διατηρούν επαρκή κεφαλαιακή αντοχή ώστε να απορροφήσουν ένα περιορισμένης διάρκειας σοκ. Αν όμως η κρίση στη Μέση Ανατολή παραταθεί, η πίεση δεν θα περιοριστεί στις κλασικές καλύψεις πολέμου. Θα περάσει στη ναυτιλία, στις εμπορικές πιστώσεις, στα επενδυτικά χαρτοφυλάκια και εντέλει στη συνολική αποτίμηση του κινδύνου που καλείται να διαχειριστεί η παγκόσμια ασφαλιστική αγορά.
