Η οδική ασφάλεια παραμένει μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις στην Ευρώπη, με σχεδόν 20.000 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο σε τροχαία δυστυχήματα. Το συνολικό κόστος για την οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκτιμάται ότι αγγίζει το 2% του ΑΕΠ ετησίως, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της συστηματικής πρόληψης και της στοχευμένης παρέμβασης.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει τον φιλόδοξο στόχο «Vision Zero», που προβλέπει τη μείωση των θανάτων και των σοβαρών τραυματισμών κατά 50% έως το 2030 και τον πλήρη μηδενισμό τους έως το 2050.

Την ίδια στιγμή που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιοποίησε την ενδιάμεση έκθεσή της για την πρόοδο των κρατών-μελών προς τον στόχο του 2030, το πρόγραμμα Safe Roads της Hellas Direct έλαβε σημαντική ευρωπαϊκή διάκριση, καθώς αναγνωρίστηκε ως Good Practice of the Month για τον Μάρτιο του 2026 από τον European Road Safety Charter.

Ευρώπη: Θετική πορεία, αλλά με ανισότητες

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ευρώπη καταγράφει συνολική μείωση των θανάτων από τροχαία κατά 12% σε σχέση με το 2019, παρά την αύξηση των οχημάτων και των διανυόμενων χιλιομέτρων.

Ωστόσο, η πρόοδος δεν είναι ομοιόμορφη. Ορισμένες χώρες κινούνται με ταχύτερους ρυθμούς προς την επίτευξη των στόχων, ενώ άλλες εμφανίζουν στασιμότητα ή ακόμη και αύξηση των θανατηφόρων περιστατικών. Η απόκλιση αυτή αποτυπώνεται και στους δείκτες θνησιμότητας, που κυμαίνονται από 20 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων σε χώρες όπως η Σουηδία, έως και 78 σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

Ελλάδα: Σημαντική πρόοδος, αλλά ακόμη χαμηλά στην κατάταξη

Η Ελλάδα παρουσιάζει βελτιωμένη εικόνα σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Με βάση τα προκαταρκτικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2025, καταγράφεται μείωση των θανάτων κατά 23,7% και των σοβαρών τραυματισμών κατά 22,2% σε σύγκριση με το 2019.

Η βελτίωση αυτή αποδίδεται, σε μεγάλο βαθμό, στην εντατικοποίηση των ελέγχων για κρίσιμους παράγοντες κινδύνου, όπως η κατανάλωση αλκοόλ και η χρήση κράνους.

Ωστόσο, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024 δείχνουν μία πιο σύνθετη εικόνα, καθώς καταγράφεται αύξηση των τροχαίων κατά 4,2%, των θανάτων κατά 2,8% και των τραυματισμών κατά 4,3% σε σχέση με το 2023.

Ιδιαίτερα ανησυχητική παραμένει η έκθεση ευάλωτων χρηστών του οδικού δικτύου, καθώς στους θανάτους εντός αστικού ιστού, ένας στους δύο αφορά αναβάτη δικύκλου και ένας στους πέντε πεζό.

Παρά τη βελτίωση σε βάθος χρόνου – με σημαντική μείωση των τροχαίων και των θυμάτων την τελευταία εικοσαετία – η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται χαμηλά στη σχετική κατάταξη της ΕΕ, με 64 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων.

Διαχρονικές παθογένειες στην οδηγική συμπεριφορά

Τα δεδομένα αναδεικνύουν σταθερά μοτίβα επικίνδυνης οδηγικής συμπεριφοράς στην Ελλάδα, τα οποία εξακολουθούν να επιβαρύνουν τους δείκτες οδικής ασφάλειας.

Η υπερβολική ταχύτητα αποτελεί βασική αιτία τροχαίων δυστυχημάτων, με ποσοστά σημαντικά υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παράλληλα, η χρήση κράνους και ζώνης ασφαλείας παραμένει χαμηλότερη σε σχέση με άλλες χώρες της ΕΕ, ενώ πάνω από τα μισά θανατηφόρα ατυχήματα σημειώνονται εντός κατοικημένων περιοχών.

Νέο πλαίσιο και αυστηρότερη επιτήρηση

Η εφαρμογή του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας εισάγει αυστηρότερο πλαίσιο κυρώσεων και μια πιο στοχευμένη προσέγγιση στην αντιμετώπιση επικίνδυνων συμπεριφορών, όπως η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, η χρήση κινητού και η παραβίαση βασικών κανόνων κυκλοφορίας.

Παράλληλα, η αξιοποίηση τεχνολογικών εργαλείων, όπως οι «έξυπνες» κάμερες, αναμένεται να ενισχύσει τον έλεγχο και τη συμμόρφωση των οδηγών.

Safe Roads: Από τη θεωρία στην πράξη

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Safe Roads project της Hellas Direct έρχεται να αναδείξει τη σημασία της ενεργής παρέμβασης και της εκπαίδευσης.

Το πρόγραμμα, που αναγνωρίστηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως καλή πρακτική, έχει εστιάσει τόσο στη βελτίωση των υποδομών όσο και στην καλλιέργεια οδικής συνείδησης από μικρή ηλικία.

Μέχρι το τέλος του 2025, το πρόγραμμα έχει:

• Αναβαθμίσει περισσότερες από 1.800 διαβάσεις σε πάνω από 100 δήμους
• Εκπαιδεύσει περισσότερους από 20.000 μαθητές μέσω τεχνολογίας εικονικής πραγματικότητας (VR)

Παράλληλα, μέσω της υπηρεσίας Safe Ride Home, παρέχεται λύση για την αποφυγή οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ, καλύπτοντας τη μεταφορά των οδηγών με ταξί.

Η φιλοσοφία του προγράμματος βασίζεται στην πεποίθηση ότι η αλλαγή ξεκινά από την εκπαίδευση και την καθημερινή πρακτική. Ένα παιδί που μαθαίνει να κινείται με ασφάλεια σήμερα, εξελίσσεται σε έναν πιο υπεύθυνο οδηγό αύριο.

Από τον στόχο στο αποτέλεσμα

Η πορεία προς το Vision Zero απαιτεί συντονισμένη δράση από κράτος, φορείς και ιδιωτική πρωτοβουλία. Η περίπτωση του Safe Roads project καταδεικνύει ότι η συνεργασία και οι στοχευμένες παρεμβάσεις μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας.

Παρά τη σημαντική πρόοδο, η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει μπροστά της μια απαιτητική διαδρομή, όπου η συνέπεια στην εφαρμογή των μέτρων και η αλλαγή νοοτροπίας αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων.