Από τις 12 Σεπτεμβρίου 2025 τίθεται σε ισχύ ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός Data Act, ο οποίος αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι κατασκευαστές διαχειρίζονται τα δεδομένα των οχημάτων. Για πρώτη φορά, οι ίδιοι οι κάτοχοι αποκτούν τον πλήρη έλεγχο και τη δωρεάν πρόσβαση σε κρίσιμες πληροφορίες του αυτοκινήτου τους.
Συγκεκριμένα, οι οδηγοί μπορούν πλέον να δουν στοιχεία διάγνωσης, ιστορικό χρήσης και δεδομένα συντήρησης, χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από την αυτοκινητοβιομηχανία. Η νέα αυτή δυνατότητα ανοίγει τον δρόμο για περισσότερη διαφάνεια και ελευθερία επιλογής:
Οι κάτοχοι θα μπορούν να μοιράζονται δεδομένα με ασφαλιστικές εταιρείες, διεκδικώντας χαμηλότερα ασφάλιστρα.
Θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν ελεύθερα συνεργεία χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η εγγύηση.
Θα μπορούν να αξιοποιούν εφαρμογές τρίτων που βασίζονται σε δεδομένα του οχήματος.
Παράλληλα, η άμεση πρόσβαση στα δεδομένα συντήρησης και διάγνωσης θα διευκολύνει τον εντοπισμό βλαβών, μειώνοντας τον χρόνο επισκευής και την εξάρτηση από τις κλειστές πλατφόρμες των κατασκευαστών.
Οι αυτοκινητοβιομηχανίες υποχρεούνται πλέον να διαθέτουν σαφή μηχανισμό πρόσβασης, είτε μέσω ειδικής εφαρμογής ενσωματωμένης στο όχημα είτε μέσω διαδικτυακής πύλης. Από τον Σεπτέμβριο του 2026, όλα τα νέα μοντέλα θα πρέπει να έχουν τεχνικά σχεδιαστεί ώστε να παρέχουν αυτόματα αυτή τη δυνατότητα.
Ο κανονισμός εγκρίθηκε από το Συμβούλιο της ΕΕ στα τέλη του 2023 και εφαρμόζεται άμεσα σε όλα τα κράτη-μέλη. Ήδη, μεγάλες μάρκες όπως οι Audi, Ford, Mercedes, Seat/Cupra και Volkswagen έχουν δημιουργήσει ενημερωτικές ιστοσελίδες με οδηγίες πρόσβασης για τους πελάτες τους.
Ωστόσο, η εφαρμογή του Data Act δεν είναι χωρίς προκλήσεις. Βιομηχανικοί φορείς όπως οι σύνδεσμοι Bitkom και BDI υπογραμμίζουν την ανάγκη εθνικών νομοθεσιών που θα καθορίζουν σαφείς μηχανισμούς ελέγχου και κυρώσεων. Ειδικοί σε θέματα προσωπικών δεδομένων εκφράζουν ανησυχίες για πιθανές διαρροές ευαίσθητων πληροφοριών, με τον ADAC να ζητά εξειδικευμένους κανόνες για τον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Σε κάθε περίπτωση, ο Data Act αποτελεί μια θεμελιώδη αλλαγή: για πρώτη φορά οι οδηγοί δεν είναι απλοί χρήστες, αλλά πραγματικοί «ιδιοκτήτες» των δεδομένων τους. Οι κατασκευαστές καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στη διαφάνεια, την καινοτομία και την προστασία της ιδιωτικότητας.
