Τα παραπλανητικά pop-up μηνύματα αποτελούν πλέον μια από τις πιο συνηθισμένες μεθόδους εξαπάτησης. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα, το 2023 καταγράφηκαν απώλειες άνω των 1,3 δισ. δολαρίων από απάτες τεχνικής υποστήριξης και ψεύτικες κυβερνητικές ειδοποιήσεις — πολλές από τις οποίες ξεκίνησαν από ένα απλό αναδυόμενο παράθυρο.

Καθώς οι χρήστες του διαδικτύου εκτίθενται καθημερινά σε δεκάδες ιστοσελίδες, εφαρμογές και ψηφιακές υπηρεσίες, είναι κρίσιμο να γνωρίζουν πώς λειτουργούν τα κακόβουλα pop-ups, πώς μπορούν να τα αναγνωρίσουν και τι πρέπει να κάνουν για την προστασία των προσωπικών τους δεδομένων αλλά και των συσκευών τους.

Τι είναι και από πού προέρχονται τα pop-ups

Τα pop-ups είναι μικρά παράθυρα που εμφανίζονται ξαφνικά ενώ κάποιος περιηγείται στο διαδίκτυο. Πολλά από αυτά είναι απολύτως νόμιμα, εξυπηρετώντας λειτουργίες όπως σύνδεση, προβολή βίντεο ή επιβεβαίωση μιας ενέργειας.

Ωστόσο, υπάρχει και η κατηγορία των ενοχλητικών ή κακόβουλων pop-ups, τα οποία προκαλούνται συνήθως από:

• Adware: λογισμικό που προβάλλει διαφημίσεις, με ή χωρίς συγκατάθεση του χρήστη.

• Κακόβουλες ειδοποιήσεις browser: ιστοσελίδες που πείθουν τον χρήστη να επιτρέψει τη λήψη ειδοποιήσεων, οι οποίες στη συνέχεια εμφανίζονται συνεχώς με παραπλανητικό περιεχόμενο.

Σε πολλές περιπτώσεις τα pop-ups χρησιμοποιούν το λογότυπο γνωστών εταιρειών, όπως McAfee ή Windows Defender, ώστε να γίνουν πιο πειστικά.

Ποιοι κίνδυνοι κρύβονται πίσω από τα παραπλανητικά μηνύματα

Τα συχνά αναδυόμενα παράθυρα δεν αποτελούν απλώς ενόχληση· μπορούν να δημιουργήσουν πραγματικούς κινδύνους για τον χρήστη:

• Phishing: προσπάθεια υποκλοπής κωδικών, τραπεζικών στοιχείων ή άλλων προσωπικών δεδομένων.

• Καταγραφή δραστηριότητας: παρακολούθηση των ιστοσελίδων που επισκέπτεται ο χρήστης.

• Μείωση απόδοσης συσκευής: καθυστερήσεις, υπερφόρτωση browser, κολλήματα.

• Εγκατάσταση ανεπιθύμητων εφαρμογών (PUPs).

Τα παραπλανητικά pop-ups συχνά χρησιμοποιούν έντονη γλώσσα, ηχητικά εφέ και τεχνικές πανικού ώστε να ωθήσουν τον χρήστη σε βεβιασμένες κινήσεις.

Πώς ξεχωρίζει κανείς ένα ψεύτικο pop-up

Η σωστή αναγνώριση είναι το πρώτο και σημαντικότερο βήμα προστασίας. Ενδεικτικά:

• Η προέλευση βρίσκεται μέσα στον browser, όχι στην εγκατεστημένη εφαρμογή ασφαλείας.

• Ανορθόγραφο ή υπερβολικά «δραματικό» κείμενο.

• Προτροπές να καλέσετε αριθμούς τηλεφώνου, κάτι που οι πραγματικές εταιρείες ασφαλείας δεν κάνουν ποτέ μέσω pop-up.

• Παραπομπές σε εξωτερικά links αντί για απευθείας διαχείριση μέσα από την εφαρμογή antivirus.

Ο ασφαλέστερος τρόπος επιβεβαίωσης είναι το άνοιγμα της εφαρμογής ασφαλείας από το desktop και ο έλεγχος για πραγματικές ειδοποιήσεις.

Πώς να περιορίσετε τα pop-ups από McAfee ή τον browser σας

Σε Windows 11

• Ρυθμίσεις McAfee:
  My Protection → General Settings → Informational Alerts
  Επιλογή των ενημερώσεων που θέλει να λαμβάνει ο χρήστης.

• Ρυθμίσεις Windows Notifications:
  Settings → System → Notifications → McAfee → Off, εφόσον επιθυμεί λιγότερες προειδοποιήσεις.

• Ρυθμίσεις Microsoft Edge:
  Settings → Cookies and site permissions → Notifications
  Αφαίρεση ύποπτων ιστοσελίδων από το Allow list.

Σε Google Chrome

• Διαχείριση ειδοποιήσεων ιστοσελίδων:
  Settings → Privacy and security → Site Settings → Notifications
  Μπλοκάρισμα ή αφαίρεση άγνωστων domain.

• Εγκατάσταση McAfee WebAdvisor:
  Παρέχει προειδοποιήσεις για κακόβουλους ιστότοπους και μπλοκάρει ύποπτα pop-ups.

• Εκτέλεση πλήρους σάρωσης ασφαλείας.

• Έλεγχος ενημερώσεων Chrome από το About Chrome.

Όταν το πρόβλημα οφείλεται σε κακόβουλο adware

Αν τα pop-ups περιλαμβάνουν:

• μηνύματα τύπου «Ο υπολογιστής σας έχει μολυνθεί»,

• ηχητικά σήματα,

• προτροπές για άμεση τηλεφωνική κλήση,

τότε πρόκειται ξεκάθαρα για απάτη.

Η σωστή διαχείριση περιλαμβάνει:

1. Κλείσιμο της καρτέλας – ή χρήση Task Manager / Activity Monitor.

2. Εκκαθάριση ιστορικού και cache.

3. Εκτέλεση πλήρους antivirus scan.

4. Επαναφορά του browser στις εργοστασιακές ρυθμίσεις, αν χρειαστεί.

Γενικές συμβουλές προστασίας

Για να αποφύγει ο χρήστης παρόμοιες απειλές, συνιστώνται:

• Συνεχής ενημέρωση λειτουργικού, browser και antivirus.

• Προσοχή στα αιτήματα για επιτρεπόμενες ειδοποιήσεις σε άγνωστες ιστοσελίδες.

• Μη αυτόματη επιβεβαίωση ειδοποιήσεων ασφαλείας από μέσα στην εφαρμογή.

• Μη αποδοχή τηλεφωνικών κλήσεων από pop-up μηνύματα.

• Αποφυγή κλικ σε κουμπιά τύπου «Scan Now», «Call Now» ή «Renew Subscription».

• Χρήση εργαλείων web protection όπως WebAdvisor.

Η ενημέρωση των μελών της οικογένειας —ιδιαίτερα παιδιών και ηλικιωμένων— αποτελεί επίσης πολύτιμο μέτρο πρόληψης.