Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA) δημοσίευσε σήμερα τα αποτελέσματα του Insurance Stress Test 2024 , στο οποίο αξιολόγησε την ικανότητα των ευρωπαίων ασφαλιστών να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές και χρηματοοικονομικές επιπτώσεις από την αναζωπύρωση των γεωπολιτικών εντάσεων. Η άσκηση δείχνει ότι οι ασφαλιστές στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο είναι συνολικά καλά κεφαλαιοποιημένοι και ικανοί να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις Solvency II ακόμη και κάτω από τις σοβαρές αλλά εύλογες κρίσεις του stress test που προέρχονται από εκτεταμένες διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας, χαμηλή ανάπτυξη και ανανεωμένες πληθωριστικές πιέσεις.
Σενάριο γεωπολιτικού σοκ
Το stress test υπέβαλε τους ευρωπαίους ασφαλιστές σε ένα δυσμενές σενάριο που χαρακτηρίζεται από όξυνση των γεωπολιτικών εντάσεων με ένα ευρύ φάσμα αρνητικών επιπτώσεων. Το σενάριο αποτελείται από διάφορα γεγονότα των οποίων η κοινή υλοποίηση υπολογίζεται ότι είναι εύλογη αλλά πιο σοβαρή από την υπάρχουσα βαθμονόμηση κεφαλαιακών απαιτήσεων. Εκτός από την υποτονική ανάπτυξη και τον υψηλότερο πληθωρισμό, αυτές οι κυματιστικές επιπτώσεις περιλαμβάνουν αυστηρότερους όρους χρηματοδότησης, πιο απότομη αντιστροφή της καμπύλης αποδόσεων, διεύρυνση των πιστωτικών περιθωρίων και ετερογενή αύξηση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων εν μέσω ανησυχιών για τη βιωσιμότητα του χρέους. Αυτές οι διαταραχές της αγοράς σε μακροεπίπεδο συμπληρώνονται από στοιχεία ειδικά για τις ασφάλειες, όπως η μαζική καθυστέρηση, ο πληθωρισμός των απαιτήσεων και το μειωμένο εισόδημα από ασφάλιστρα.
Αν και το stress test δεν είναι μια άσκηση επιτυχίας ή αποτυχίας, η αφήγησή του προσφέρει σχετικές γνώσεις για τις εποπτικές αρχές και τις χρηματοπιστωτικές οντότητες σχετικά με την ευαισθησία των ευρωπαίων ασφαλιστών στις υψηλές αβεβαιότητες που περιβάλλουν το γεωπολιτικό τοπίο και τις οικονομικές προοπτικές.
Πεδίο εφαρμογής και προσέγγιση
Η ΕΑΑΕΣ μετέτρεψε την παραπάνω αφήγηση σε ένα σύνολο κραδασμών και αξιολόγησε την ανθεκτικότητα του ασφαλιστικού κλάδου σε αυτά τόσο από κεφαλαιακή όσο και από άποψη ρευστότητας. Στη δοκιμασία ακραίων καταστάσεων συμμετείχαν 48 επιχειρήσεις από 20 κράτη μέλη, που αντιπροσωπεύουν περίπου το 75% της αγοράς του ΕΟΧ ως προς το σύνολο του ενεργητικού.
Οι συμμετέχοντες υπολόγισαν τις θέσεις κεφαλαίου και ρευστότητας μετά το στρες με δύο διαφορετικούς τρόπους. Σύμφωνα με την προσέγγιση του σταθερού ισολογισμού (FBS), επιτρέπονταν μόνο ενέργειες ενσωματωμένης διαχείρισης. Σύμφωνα με την προσέγγιση του περιορισμένου ισολογισμού (CBS), ωστόσο, οι ασφαλιστές είχαν τη δυνατότητα να εφαρμόσουν δράσεις αντιδραστικής διαχείρισης για να ανταποκριθούν στους κραδασμούς, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές οι αντιδράσεις ήταν ρεαλιστικές και εύλογες. Ενώ η άσκηση είχε κυρίως μικροπροληπτική εστίαση, η συμπερίληψη τέτοιων δράσεων αντιδραστικής διαχείρισης επέτρεψε στην ΕΑΑΕΣ να αξιολογήσει πιθανές επιδράσεις στον ευρύτερο χρηματοπιστωτικό τομέα.
Αποτελέσματα και κύριες προτάσεις από την πλευρά της πρωτεύουσας
Το σενάριο του stress test προκάλεσε σημαντικές ζημίες στους ασφαλιστές, αλλά οι επιχειρήσεις διέθεταν επαρκή κεφάλαια για να απορροφήσουν τους κραδασμούς. Οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις εισήλθαν στην άσκηση με ισχυρό συνολικό συντελεστή φερεγγυότητας 221,8%. Μετά την εφαρμογή των κραδασμών και χωρίς να επιτρέπονται αντιδραστικές ενέργειες διαχείρισης, ο δείκτης φερεγγυότητας των ασφαλιστών μειώθηκε σχεδόν κατά 100 ποσοστιαίες μονάδες στο 123,3%, με αποτέλεσμα απώλεια κεφαλαίου άνω των 270 δισ. ευρώ. Ωστόσο, όταν επετράπη στους ασφαλιστές να προβούν σε ενέργειες αντιδραστικής διαχείρισης, μπόρεσαν να ανακτήσουν τον δείκτη φερεγγυότητάς τους στο 139,9%, αποδεικνύοντας την ικανότητά τους να προσαρμόζονται και να βελτιώνουν τις θέσεις τους ενόψει των δυσμενών οικονομικών και χρηματοπιστωτικών συνθηκών.
Εξετάζοντας τους μεμονωμένους συμμετέχοντες, 8 επιχειρήσεις έπεσαν κάτω από τις ελάχιστες ρυθμιστικές απαιτήσεις κεφαλαίου στην προσέγγιση του σταθερού ισολογισμού, παρόλο που εξακολουθούσαν να διατηρούν αρκετά κεφάλαια για να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους προς τους αντισυμβαλλομένους. Και οι 8 επιχειρήσεις βελτίωσαν την κεφαλαιακή τους θέση με αντιδραστικές ενέργειες διαχείρισης και κατάφεραν να αποκαταστήσουν τον δείκτη φερεγγυότητάς τους πάνω από το ρυθμιστικό όριο του 100%. Οι πιο συχνά χρησιμοποιούμενες ενέργειες διαχείρισης περιελάμβαναν την πώληση περιουσιακών στοιχείων, τη διατήρηση μερισμάτων και την άντληση κεφαλαίων με διάφορα μέσα.
Όλες οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις διατήρησαν τον δείκτη ενεργητικού προς παθητικό πάνω από το 100% σε όλα τα σενάρια. Αυτό ισχύει ακόμη και όταν αποκλείεται η συμβολή των μεταβατικών μέτρων.
Διαχείριση ρευστότητας
Το σενάριο του stress test πυροδότησε εκροές ουσιώδους ρευστότητας για τους ασφαλιστές και υπογράμμισε τη σημασία του άφθονου αποθέματος ρευστών περιουσιακών στοιχείων που διατηρούν οι ασφαλιστές στους ισολογισμούς τους.
Οι υψηλότερες εκροές στο δυσμενές σενάριο λόγω του πληθωρισμού υποχωρήσεων και απαιτήσεων σε συνδυασμό με χαμηλότερες εισροές που προκλήθηκαν από την περικοπή των πληρωμών ασφαλίστρων και τις εισροές αντασφαλίσεων οδήγησαν σε καθαρή τεχνική εκροή ύψους 314 δισ. ευρώ, την οποία οι ασφαλιστές δεν μπορούσαν να καλύψουν πλήρως με τα μετρητά τους. Για να αποκαταστήσουν τη θέση ρευστότητάς τους, οι ασφαλιστές έπρεπε να ρευστοποιήσουν μέρος των ρευστών περιουσιακών τους στοιχείων, μετατρέποντας από καθαρούς αγοραστές 93,2 δισεκατομμυρίων ευρώ σε καθαρούς πωλητές 305,6 δισεκατομμυρίων ευρώ βάσει της προσέγγισης του περιορισμένου ισολογισμού.
Η Petra Hielkema, Πρόεδρος της EIOPA δήλωσε : «Η φετινή άσκηση δοκίμασε ένα εξαιρετικά σχετικό σενάριο σε μια εποχή που οι κατευθυντήριες αρχές της παγκόσμιας συνεργασίας αμφισβητούνται όλο και περισσότερο. Αν και είναι καθησυχαστικό να βλέπουμε ότι οι ευρωπαίοι ασφαλιστές βρίσκονται σε καλή θέση για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες μιας περαιτέρω κλιμάκωσης των γεωπολιτικών εντάσεων, το κεφάλαιο και η ρευστότητα που θα πρέπει να αντλήσουν οι ασφαλιστές για να αντιμετωπίσουν τέτοιους δυσμενείς κραδασμούς είναι σημαντικά. Ως εκ τούτου, τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για συνετή διαχείριση κινδύνων και στενή εποπτεία δεδομένων των εξαιρετικά αβέβαιων καιρών που αντιμετωπίζουμε. Παρά τη γενικά θετική έκβαση της άσκησης, πρέπει να σημειώσουμε με λύπη ότι η πλειονότητα των συμμετεχόντων παραμένει απρόθυμη να αποκαλύψει τα ατομικά τους αποτελέσματα, γεγονός που περιορίζει τη διαφάνεια του stress test».
Επόμενα βήματα
Το αποτέλεσμα της άσκησης και οι γνώσεις που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια της υλοποίησής της θα ενημερώσουν το έργο των εποπτικών αρχών σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο και ενδέχεται να καταλήξουν σε συγκεκριμένες συστάσεις για τους κινδύνους που εντοπίστηκαν.
