Τετάρτη 8 Αυγούστου 2018,

Αναγκαιότητα ενίσχυσης ιδιωτικών συνταξιοδοτικών προγραμμάτων

Του Ευάγγελου Τσιάντα 

Η εφαρμογή του νέου ασφαλιστικού νομοσχεδίου αλλάζει εκ βάθρων το ασφαλιστικό σύστημα στη χώρα και πλέον οι εργαζόμενοι θα πρέπει να αλλάξουν τον προγραμματισμό τους αναφορικά με τις συντάξεις που αναμένεται να λάβουν στο μέλλον. Τα όρια ηλικίας αυξάνονται σε πολλές κατηγορίες ασφαλισμένων, οι συντάξεις που θα λάβουν θα είναι αρκετά μειωμένες σε σχέση με ό,τι ισχύει τώρα, οι ασφαλιστικές εισφορές αυξάνονται σε πολλές περιπτώσεις και σε συνδυασμό με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής άρα και των ετών που θα ζήσουν ως συνταξιούχοι, καθιστούν αναγκαία την επιλογή ενός ιδιωτικού συνταξιοδοτικού προγράμματος ως συμπληρωματικό μέσο ενίσχυσης του εισοδήματός τους την περίοδο της συνταξιοδότησης με σκοπό τη διατήρηση ενός αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης και στα χρόνια που δεν θα εργάζονται.

Συγκεκριμένα, το προσδόκιμο ζωής στις ανεπτυγμένες χώρες θα συνεχίσει να αυξάνεται σημαντικά τα επόμενα χρόνια, ως εκ τούτου και τα χρόνια που θα ζούμε ως συνταξιούχοι.Οι ερευνητές της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Imperial College του Λονδίνου, με επικεφαλής τον ειδικό στην επιδημιολογία και στη βιοστατιστική δρα Βασίλη Κόντη και τον καθηγητή Ματζίτ Εζάτι, σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό «The Lancet», ανέλυσαν σε βάθος χρόνου στοιχεία για τη θνησιμότητα σε 35 ανεπτυγμένες χώρες. Το προσδόκιμο ζωής αναμένεται να αυξηθεί σε όλες, αλλά όχι στον ίδιο βαθμό.

Η Ελλάδα είναι επίσης ανάμεσα στις χώρες που προβλέπεται να έχουν μικρή μόνο αύξηση του προσδόκιμου ζωής έως το 2030 (στους άνδρες κατά 2,7 χρόνια). Στην Ελλάδα το 2015, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το μέσο προσδόκιμο ζωής ήταν περίπου 78,3 χρόνια για τους άνδρες και 83,6 για τις γυναίκες, πράγμα που κατέτασσε την χώρα μας στην 25η θέση διεθνώς.

Οι ερευνητές επεσήμαναν ότι η σταδιακή αύξηση του προσδόκιμου ζωής θα σημαίνει νέες επιβαρύνσεις των κρατικών προϋπολογισμών και θα απαιτήσει νέες κρατικές πολιτικές στον τομέα της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας για τη στήριξη των ηλικιωμένων, καθώς επίσης μπορεί να καταστήσει μια πιθανή αύξηση στην ηλικία της συνταξιοδότησης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, εννέα από τις 10 χώρες με υψηλότερο ποσοστό πολιτών άνω των 60 ετών είναι ευρωπαϊκές, καθώς στη γηραιά ήπειρο το προσδόκιμο όριο ζωής βαίνει αυξανόμενο, αλλά οι γεννήσεις ακολουθούν φθίνουσα πορεία. Η Ελλάδα μοιράζεται την έκτη θέση (25%) με Βουλγαρία και Πορτογαλία. Στην έκθεση του 2015 για τη Γήρανση του Πληθυσμού (The Ageing Report) η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπολογίζει ότι εξαιτίας των δημογραφικών τάσεων αυτών η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους στην Ε.Ε. θα εξελιχθεί σε δύο προς έναν έως το 2060 από τέσσερις προς έναν σήμερα. Στην Ελλάδα η αναλογία κυμαίνεται ήδη σε περίπου 1:1,4.

Τα δύο προαναφερθέντα στοιχεία (αύξηση προσδόκιμου ζωής, χαμηλή αναλογία εργαζομένων-συνταξιούχων λόγω δημογραφικής συρρίκνωσης) συντείνουν στο γεγονός ότι τα επόμενα χρόνια αν δεν αυξηθούν και άλλο τα όρια συνταξιοδότησης θα πρέπει να μειωθούν έτι περαιτέρω οι συντάξεις καθώς θα αντιστοιχούν όλο και λιγότεροι εργαζόμενοι σε όλο και περισσότερους συνταξιούχους. Μια λύση ασφαλείας για έναν ασφαλισμένο ώστε να απορροφήσει την ενδεχόμενη μείωση στη σύνταξή του είναι ένα ιδιωτικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα.

Η ασφάλιση στην Ε.Ε. στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: Ο πρώτος είναι τα κρατικά, συνταξιοδοτικά σχήματα, τα οποία στις περισσότερες περιπτώσεις είναι pay as you go- PAYG, δηλαδή αναδιανεμητικά (με τους πόρους να ανακατανέμονται από τον ενεργό πληθυσμό, που καταβάλλει εισφορές, στους συνταξιούχους). Ο δεύτερος πυλώνας είναι τα επαγγελματικά συνταξιοδοτικά συστήματα, τα οποία εμπεριέχουν σχέση εργαζομένων και εργοδοτών και είναι κεφαλαιοποιητικά – ανταποδοτικά. Σε αυτά το κράτος συμβάλλει συνήθως μέσω της παροχής φορολογικών κινήτρων ή με άλλου είδους επιχορήγηση, ενώ συχνά συμμετέχει έως έναν βαθμό στην εποπτεία τους. Ο τρίτος πυλώνας είναι τα ιδιωτικά συστήματα. Ο πρώτος πυλώνας έχει κυρίαρχο ρόλο σε μεγάλο μέρος της ηπειρωτικής Ευρώπης, και κυρίως σε χώρες, όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία, όπου καλύπτει πάνω από το 75% του εισοδήματος των συνταξιούχων. Σε χώρες όπως η Βρετανία, η Ιρλανδία και η Ολλανδία υπάρχει μεγαλύτερη ισορροπία μεταξύ των τριών πυλώνων, με τον πρώτο να καλύπτει ποσοστό 30% με 40%. Σε αυτές τις χώρες ο κρατικός πυλώνας καλύπτει ουσιαστικά τις βασικές εισοδηματικές ανάγκες, προκειμένου να αποφεύγεται η φτώχεια. Είναι το λεγόμενο σύστημα «ελάχιστης κάλυψης». Στα τρία αυτά κράτη, όπως και σε Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, έχει σημαντικό ρόλο και η ιδιωτική ασφάλιση σε ατομικό επίπεδο. Στην Ελλάδα η χρηματοδότηση του εισοδήματος των συνταξιούχων προέρχεται κατά βάση στον πρώτο πυλώνα. Στον παρακάτω πίνακα φαίνεται η προοπτική αύξησης των συνταξιοδοτικών δαπανών για την Ελλάδα και την Ε.Ε. για τα επόμενα χρόνια.

Με το νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο ο υπολογισμός των ασφαλιστικών εισφορών, το ποσοστό αναπλήρωσης και εν τέλει το τελικό ποσό της σύνταξης αλλάζουν εκ βάθρων σε σχέση με ό,τι ίσχυε μέχρι πρότινος.

Πλέον οι ασφαλιστικές εισφορές υπολογίζονται βάσει του δηλωθέντος εισοδήματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες με ποσοστά που κυμαίνονται από 27-35% περίπου, αναλόγως αν περιλαμβάνεται και επικουρική ασφάλιση. Τα προαναφερόμενα ποσοστά σε πλείστες περιπτώσεις αντιστοιχούν σε δυσβάστακτες και οικονομικά ασύμφορες επιβαρύνσεις για πολλούς επαγγελματίες με συνέπεια πολλοί εξ αυτών να μην μπορούν να καταβάλλουν αυτές τις υπέρογκες εισφορές και να μην έχουν τη δυνατότητα στο μέλλον να κατοχυρώσουν τα επίπεδα σύνταξης που επιθυμούν.

Δεύτερον, τα ποσοστά αναπλήρωσης, δηλαδή με άλλα λόγια το ποσοστό που αντιπροσωπεύει η σύνταξη που θα λάβει ένας ασφαλισμένος σε σχέση με τον μισθό που ελάμβανε ως εργαζόμενος, μειώνονται σημαντικά και θα κυμαίνονται σε επίπεδα μέχρι και 47% περίπου στο σκέλος της αναλογικής σύνταξης, σε αντίθεση με την πρότερη κατάσταση όπου τα ποσοστά αναπλήρωσης ήταν τουλάχιστον 70%.

Η κύρια αιτία μειώσεως των ποσοστών αναπλήρωσης είναι το γεγονός ότι με το νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο για τον υπολογισμό της σύνταξης θα υπολογίζεται το σύνολο του εργασιακού βίου και όχι κάποια χρόνια και συνήθως τα καλύτερα και πιο υψηλά αμειβόμενα που συνέβαινε μέχρι τώρα. Επίσης αλλάζουν και τα ποσοστά αναπλήρωσης μεταξύ των ετών της εργασίας και διαμορφώνονται ως εξής:

0,77 για τα πρώτα 15 χρόνια,
0,84% για τα έτη ασφάλισης από 16-18 έτη,
0,895 για 19-21 έτη,
0,955 για 22- 24 έτη,
1,03 για τα 25-27,
1,21 για τα 28-30 έτη,
1,42 για τα 31-33 έτη,
1,59 για τα 34-36 έτη,
1,795 για τα 37-39 έτη και
2% για τα 40- 42 έτη.

Τα σωρευτικά ποσοστά αναπλήρωσης, αντίστοιχα, θα είναι 11,55% για τα πρώτα 15 έτη, 14,1% για τα 18 έτη, 16,7% για 21 έτη, 19,62% για 24 έτη, 22,7% για 27 έτη, 26,34% για 30 έτη, 30,6% για 33 έτη, 35,37% για τα 36 έτη, 40,7% για τα 39 έτη και 46,7% για τα 42 έτη.

Αυτό θα είναι το σκέλος της καταβαλλόμενης σύνταξης το λεγόμενο αναλογικό, καθώς αντιπροσωπεύει το ποσό της σύνταξης που θα λάβει ο ασφαλισμένος με βάση τους μισθούς ή τα δηλωθέντα κέρδη που είχε καθ’ όλη τη διάρκεια του εργασιακού βίου του.

Το άλλο σκέλος της σύνταξης θα είναι το λεγόμενο σκέλος της εθνικής σύνταξης, το οποίο θα αντιπροσωπεύει την ελάχιστη εγγυημένη παροχή από το Κράτος χρηματοδοτούμενη από την φορολογία, και θα αντιστοιχεί στο ποσόν των 384 ευρώ, το οποίο θα μεταβάλλεται ανοδικά αναλόγως του ΔΤΚ (Δείκτης Τιμών Καναλωτή) και του ΑΕΠ αν και εφόσον τα δύο προαναφερόμενα μεγέθη κινούνται ανοδικά. Βασική όμως προϋπόθεση για να λάβει ένας ασφαλισμένος ολόκληρο το ποσό των 384 ευρώ είναι να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης και τα 67 έτη.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον νέο τρόπο υπολογισμού, όσοι αποχωρούν με 15-20 έτη ασφάλισης, θα λαμβάνουν μειωμένη εθνική σύνταξη κατά 2% κατ έτος: Όποιος φεύγει με 19 χρόνια θα παίρνει 376 ευρώ, με 18 χρόνια 368 ευρώ, με 17 χρόνια 361 ευρώ, με 16 χρόνια 353 ευρώ και με 15ετία 345 ευρώ. Από 20ετία και πάνω και στην ηλικία των 67 ετών κλειδώνει η εθνική σύνταξη των 384 ευρώ. Ένας χαρακτηριστικός πίνακας των αλλαγών με το νέο ασφαλιστικό είναι και ο παρακάτω.

Πως διαμορφώνονται οι νέες συντάξεις

Παράδειγμα 1: Ασφαλισμένος με 40 έτη ασφάλισης και συντάξιμες αποδοχές 1.000 ευρώ δικαιούται ανταποδοτική σύνταξη ύψους 428 ευρώ υπολογιζόμενη ως ακολούθως:

(15*0,77%)+(3*0,84%)+(3*0,90%)+(3*0,96%)+(3*1,03%)+(3*1,21%)+(3*1,42%)+ (3*1,59%)+(3*1,80%)+(1*2,00%))*1.000 = 42,8%*1.000 = 428 ευρώ.

Παράδειγμα 2: Ασφαλισμένος στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ με 10.635 ημέρες ασφάλισης (10.635:300=35,45 έτη ασφάλισης) και συντάξιμες αποδοχές 1.000 ευρώ δικαιούται ανταποδοτική σύνταξη ύψους 345,3 ευρώ υπολογιζόμενη ως ακολούθως:
(15*0,77%)+(3*0,84%)+(3*0,90%)+(3*0,96%)+(3*1,03%)+(3*1,21%)+(3*1,42%)+ (2,45*1,59%))*1.000 = 34,53%*1.000 = 345,3 ευρώ.

Παράδειγμα 3:Παλαιός ασφαλισμένος ΟΑΕΕ (πρώην ΤΕΒΕ) συνταξιοδοτείται από 1.1.2017 με 40 έτη. Για τις συντάξιμες αποδοχές του λαμβάνονται υπόψη οι εισφορές που καταβλήθηκαν από 1/1/2002 – 31/12/2016. Αν το 2002 πλήρωνε κάθε μήνα 143 ευρώ στην Ζ κατηγορία, τότε πλήρωσε 1.716 ευρώ (143*12) όλο το έτος. Το ποσό αυτό, αναγόμενο σε εισφορά 20% αντιστοιχεί σε εισόδημα 8.580 ευρώ. Αυτές είναι οι συντάξιμες αποδοχές για το 2002. Αντιστοίχως αν το 2007 πλήρωνε 246,75 (5η ασφαλιστική κατηγορία), για όλο το 2007 είχε πληρώσει 2.961 ευρώ (246,75 * 12 ) ποσό που αντιστοιχεί σε εισόδημα 14.804 ευρώ. Με τον ίδιο τρόπο αθροίζονται όλες οι πραγματικές εισφορές που έχουν πληρωθεί, ανάγονται σε θεωρητικό εισόδημα βάσει ασφαλίστρου 20% ώστε να προκύψουν οι θεωρητικές αποδοχές για κάθε έτος. Έστω ότι ο συγκεκριμένος ασφαλισμένος ΟΑΕΕ είχε για 180μήνες συντάξιμες αποδοχές 222.750,48. Οι μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές του ανέρχονται σε €1237,50 (222.750,48€/180μήνες) και η ανταποδοτική σύνταξη σε €529,03(€ 1237,5 x 42,75%).

Σε αυτά τα παραδείγματα ανταποδοτικών συντάξεων θα προστεθεί και η εθνική σύνταξη (384 ευρώ) η οποία θα χορηγείται ολόκληρη σε περίπτωση που συντρέχουν οι προϋποθέσεις:
α) των 20 ετών ασφάλισης τουλάχιστον
β) της συμπλήρωσης του 67ου έτους ηλικίας
γ) της αποδεδειγμένης νόμιμης διαμονής στην χώρα 40 ετών από το 15ο έτος της ηλικίας του ασφαλισμένου μέχρι του έτους καταβολής της σύνταξης.

Είναι εύκολο να συμπεράνει κανείς ότι με τις υπέρογκες επιβαρύνσεις στους επαγγελματίες, όπου συνδέεται η ασφαλιστική εισφορά με υψηλούς συντελεστές επί των καθαρών κερδών, και με τον υπολογισμό στους μισθωτούς όλου του εργασιακού τους βίου για τον υπολογισμό της σύνταξης, όπου τα τελευταία χρόνια και δυστυχώς και για αρκετά έτη ακόμη, οι μισθοί θα βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα, το τελικό ποσό της σύνταξης θα είναι σαφέστατα μειωμένο σε σχέση με τις τωρινές συντάξεις.

Καθίσταται λοιπόν αναγκαίο προκειμένου ένας σημερινός εργαζόμενος ή επαγγελματίας  να διατηρήσει ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης  τα χρόνια της συνταξιοδότησης του, να στραφεί στη λύση του δεύτερου ή του τρίτου πυλώνα, που είναι η επιλογή της ιδιωτικής σύνταξης.

Η ιδιωτική σύνταξη μπορεί να καλύψει εν μέρει ή και εν συνόλω τις αναπόφευκτες μειώσεις που επιφέρει το νέο ασφαλιστικό σύστημα στην πλειονότητα των ασφαλισμένων.

Η επιλογή της ιδιωτικής σύνταξης είναι επίσης πολύ σημαντική καθώς όπως προαναφέρθηκε το προσδόκιμο διαβίωσης θα συνεχίσει να αυξάνεται με αποτέλεσμα να αυξηθούν τα έτη ενός ασφαλισμένου που θα ζήσει ως συνταξιούχος, και κατά συνέπεια θα αυξηθεί και η ανάγκη ύπαρξης ενός ικανοποιητικού εισοδήματος που θα καλύπτει τις απαιτήσεις του.

* Ο κ. Ευάγγελος Τσιάντας είναι Επιχειρηματίας/Οικονομολόγος.

Πηγή: capital.gr

Κοινοποιήστε το άρθροShare on FacebookShare on LinkedIn

Ειδήσεις από τα συνεργαζόμενα site

Insuranceworld.gr

Sofokleousin.gr

Ροή ειδήσεων

Άποψη

Τα σεμινάρια μας

Δηλώστε συμμετοχή για ένα από τα επόμενα σεμινάρια

Θέμα:

Ημερομηνία διεξαγωγής

01/01/1970 /

Τόπος:

Εισηγητής /

Κόστος /

Θέμα:

Ημερομηνία διεξαγωγής

01/01/1970 /

Τόπος:

Εισηγητής /

Κόστος /

Τα νέα των ασφαλιστικών εταιριών

Τα νέα των συλλόγων

Αθήνα
Ένωση Ασφαλιστικών Πρακτόρων Κρήτης Σύνδεσμος Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών Χανίων Σύλλογος Διαμεσολαβούντων στην Ιδιωτική Ασφαλιση Δωδεκανήσου Ένωση επαγγελματιών ασφαλιστών Νοτιοδυτικής Ελλάδος Σύλλογος Διαμεσολαβητών Ασφαλειών Μαγνησίας Ένωση Ασφαλιστικών Πρακτόρων Κεντρικής Ελλάδος Ένωση Ασφαλιστικών Πρακτόρων & Ασφαλιστικών Συμβούλων Ν.Ιωαννίνων Σωματείο ασφαλιστικών Πρακτόρων Δυτικής Μακεδονίας Σύνδεσμος Διαμεσολαβούντων Ασφαλιστικών Εργασιών Σύνδεσμος Ανεξάρτητων Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών Ν.Σερρών Ένωση Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας
Αθήνα